TBK Madde 532 Komisyon sözleşmesi: Tanımı

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 532, alım veya satım komisyonculuğunu tanımlar: komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alımını veya satımını üstlendiği sözleşmedir. Bu bölümdeki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, komisyon sözleşmelerine vekâlet hükümleri uygulanır.

Resmi Metin

Tanımı

Madde 532- (1) Alım veya satım komisyonculuğu, komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlendiği sözleşmedir.

(2) Bu bölümdeki hükümler saklı kalmak üzere, komisyon sözleşmelerine vekâlet hükümleri uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Komisyon ilişkisinin pratik özü, komisyoncunun işlemi kendi adına ama başkasının hesabına yapmasıdır; bu yüzden üçüncü kişiyle kurulan sözleşmede taraf olarak komisyoncu görünür, ekonomik sonuç ise vekâlet verene aittir. Bu ayrım, doğrudan adına işlem yapan vekilden ve yalnız aracılık edip taraf olmayan simsardan komisyoncuyu ayıran can alıcı noktadır; uyuşmazlıkta önce hangi sıfatla hareket edildiği tespit edilmelidir.

Kapsamı kıymetli evrak ve taşınırların alım-satımıyla sınırlı olduğundan, taşınmaz ya da hizmet aracılıkları çoğu kez bu bölüme değil simsarlık veya vekâlet hükümlerine girer; yanlış nitelendirme ücret ve sorumluluk rejimini kökten değiştirir. Boşluk hâlinde vekâlet hükümleri devreye girdiği için hesap verme, özen ve talimata uyma borçları aynen geçerlidir. Sözleşmede komisyon ücretinin oranını, masraf ve avans rejimini yazıya bağlamak, ileride alacak tartışmasını baştan keser.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 532. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 416 ncı maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 532 nci maddesinde, alım veya satım komisyonculuğu tanımlanmaktadır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 416 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Alım ve satım komisyoncusu / I. Tarifi” şeklindeki ibare, Tasarıda “A. Alım veya satım komisyonculuğu / I.Tanımı” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 416 ncı maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “Alım ve satım işlerinde komisyoncu” şeklindeki ibare, Tasarıda “Alım veya satım komisyonculuğu”na dönüştürülmüştür.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.532 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 14. Hukuk Dairesi E. 2025/651 K. 2025/554

Meyve sebze alım satımından doğan itirazın iptali davasında görev uyuşmazlığını çözen daire, gerekçesinde TBK m.532'deki alım veya satım komisyonculuğu tanımına yer vermiş; davalının üretici ya da meslek mensubu olduğu belirlenemediğinden asliye hukuk mahkemesini yargı yeri saymıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, meyve sebze alım satımından kaynaklanan itirazın iptali davasında asliye hukuk ile asliye ticaret mahkemeleri arasında doğan görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesine ilişkindir. Asliye hukuk mahkemesi 5957 sayılı Kanun uyarınca ticaret mahkemesinin görevli olduğu, asliye ticaret mahkemesi ise tarafların tacir olmaması nedeniyle mutlak ticari dava bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Daire, hal hakem heyeti kararının iptalinin istenmediğini, davalının 5957 sayılı Kanun anlamında üretici ya da meslek mensubu olduğuna dair belge bulunmadığını ve tacir olduğunun da tespit edilemediğini belirterek asliye hukuk mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın iadesine kesin olarak karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!