Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 527 Vekâletsiz işgörme: Sorumluluk
TBK 527, vekâletsiz işgörenin her türlü ihmalinden sorumlu olduğunu, ancak işi işsahibinin karşılaştığı zararı veya zarar tehlikesini gidermek üzere yapmışsa sorumluluğunun daha hafif değerlendirileceğini düzenler. İşsahibinin açık ya da örtülü yasağına karşın işi gören işgören, bu yasak hukuka veya ahlaka aykırı değilse beklenmedik hâlden de sorumlu olur; işi hiç yapmasaydı bile zararın beklenmedik hâl sonucu doğacağını ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
Resmi Metin
Sorumluluk
Madde 527- (1) Vekâletsiz işgören, her türlü ihmalinden sorumludur. Ancak, işgören bu işi, işsahibinin karşılaştığı zararı veya zarar tehlikesini gidermek üzere yapmışsa, sorumluluğu daha hafif olarak değerlendirilir.
(2) İşgören, işsahibinin açıkça veya örtülü olarak yasaklamış olmasına karşın bu işi yapmışsa ve işsahibinin yasaklaması da hukuka veya ahlaka aykırı değilse, beklenmedik hâlden de sorumlu olur. Ancak, işgören o işi yapmamış olsaydı bile, bu zararın beklenmedik hâl sonucunda gerçekleşeceğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Vekâletsiz iş görende kusur eşiği yüksektir: iş gören her türlü ihmalinden sorumlu tutulur, yani hafif kusuru dahi tazminat doğurur. Uygulamada iki yönü karıştırmamak gerekir. Menfaate hizmet eden müdahalede, yani iş sahibinin karşılaştığı zararı ya da zarar tehlikesini gidermek için hareket edilmişse sorumluluk daha hafif değerlendirilir; bu, iyi niyetli kurtarma davranışını cezalandırmama amacını taşır. Buna karşılık iş sahibinin açık veya örtülü yasağına rağmen müdahale edilmiş ve yasak da hukuka ya da ahlaka aykırı değilse sorumluluk ağırlaşır: iş gören artık beklenmedik hâlden (kaza) de sorumlu olur. Tek kurtuluş yolu, o işe hiç girişilmeseydi bile aynı zararın beklenmedik hâl sonucu doğacağını ispat etmektir ve bu yük iş gördendir. İş sahibi tarafında olan avukat için pratik ipucu: yasağın varlığını ve hukuka aykırı olmadığını yazılı/tanık delille sabitlemek, karşı tarafın kaza savunmasını büyük ölçüde etkisiz kılar. TBK m.526’daki menfaate uygun ifa yükümüyle birlikte okunmalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 527. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 527 nci maddesinde, vekaletsiz işgörenin sorumluluğu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Mes’uliyet” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Sorumluluk” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesi üç fıkradan oluştuğu halde, birinci ve ikinci fıkralar, birbiriyle bağlantılı konulara ilişkin oldukları göz önünde tutularak, Tasarının 526 ncı maddesinde, tek fıkra halinde kaleme alınmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “her türlü ihmal ve ihtiyatsızlıktan” şeklindeki ibare, Tasarıda “özensizliğinden” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “maruz bulunduğu zararı” şeklindeki ibareye, Tasarıda “zarar tehlikesini” şeklindeki ibare de eklenerek, hükmün kapsamı genişletilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesinin son fıkrasının birinci cümlesinde kullanılan “kazadan” şeklindeki terim, Tasarıda “beklenmedik halden” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 411 inci maddesinin son fıkrasının ikinci cümlesinin “Meğer ki o kimse müdahalesi olmasa bile kazanın vukua geleceğini ispat etsin” şeklindeki hükmü, Tasarıda “işgören o işi yapmamış olsaydı bile beklenmedik hal sonucunda bu zararın gerçekleşeceğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.” şeklinde ifade edilmiştir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.