Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 525 Simsarlık ücreti: Ücretten indirim
TBK 525, simsarlık sözleşmesinde aşırı bir ücret kararlaştırılmışsa, borçlunun istemi üzerine bu ücret hâkim tarafından hakkaniyete uygun olarak indirilebilir.
Resmi Metin
Ücretten indirim
Madde 525- Sözleşmede aşırı bir ücret kararlaştırılmışsa, borçlunun istemi üzerine, bu ücret hâkim tarafından hakkaniyete uygun olarak indirilebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, simsarlık (aracılık) sözleşmelerinde kararlaştırılan aşırı ücrete karşı borçluya özel bir koruma tanır. Anahtar nokta şudur: hâkim ücreti resen değil, yalnız borçlunun, yani ücreti ödeyecek tarafın istemi üzerine indirir. Sık yapılan hata, aşırı ücret savunmasını açıkça ileri sürmeyip yalnızca “fazla” demekle yetinmektir; usulüne uygun bir talep yoksa hâkim müdahale edemez. İkinci önemli ayrım, sözleşmenin bütünüyle geçersiz kalmamasıdır; ücret yalnızca hakkaniyete uygun bir düzeye çekilir, simsar tümüyle ücretsiz bırakılmaz. Hâkim indirimi belirlerken işin niteliğini, aracının harcadığı emeği ve sağlanan sonucu tartar. Bunu genel aşırı yararlanma (gabin, TBK m.28) ile karıştırmamak gerekir; orada sözleşme iptal edilebilirken TBK m.525 daha ölçülü biçimde yalnız ücreti kırpar. Ücreti ödeyecek taraf için pratik öneri: ödemeden önce indirim istemini yazılı olarak ve zamanında ileri sürmektir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 525. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 409 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 525 inci maddesinde, simsara ödenecek ücretten indirim yapılması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 409 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “V. Ücretten tenzil” şeklindeki ibare, Tasarıda “V. Ücretten indirim” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 409 uncu maddesinde kullanılan “Hizmet mukavelesi ve gayrimenkul satışı imkanını hazırlamak veya bunlardan birinin icrasına tavassut etmek için fahiş bir ücret şart edilmiş ise” şeklindeki ibare, böyle bir sınırlamaya yer verilmesi için haklı bir sebep olmadığı göz önünde tutularak, Tasarıda “Sözleşmede aşırı bir ücret kararlaştırılmışsa” şekline dönüştürülmüştür.