TBK Madde 522 Simsarlık ücreti: Ücretin belirlenmesi

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 522, simsarlık ücreti sözleşmeyle belirlenmemişse tarifeye, tarife de yoksa teamüle göre ödenir.

Resmi Metin

Ücretin belirlenmesi

Madde 522- Ücret, belirlenmemişse tarifeye, tarife yoksa teamüle göre ödenir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Simsarlık sözleşmesinde ücretin sözleşmede rakamla belirlenmesi asıldır; taraflar bunu yazılı olarak kararlaştırırsa sonradan çıkacak uyuşmazlığın büyük kısmı en baştan önlenir. Rakam kararlaştırılmamışsa devreye önce ilgili meslek için öngörülmüş tarife, o da yoksa yörede yerleşik teamül girer; yani ücretsizlik değil, tamamlayıcı bir belirleme söz konusudur. Uygulamada sık rastlanan hata, simsarın ücrete hak kazanması için TBK m.521 uyarınca sözleşmenin onun faaliyeti sonucunda kurulmuş olması gerektiğinin gözden kaçırılması; ücretin ölçüsü ancak bu hak doğduktan sonra tartışılır. İş sahibi yönünden pratik uyarı, teamül iddiasının ispatının güç olduğu ve emsal işlemlerle desteklenmesi gerektiğidir. Fahiş kararlaştırılan ücrette ise TBK m.525 kapsamında hâkimden indirim istenebileceği unutulmamalıdır. Taşınmaz simsarlığında yazılı şekil şartını da (TBK m.520) gözeterek ücreti sözleşmeye açıkça yazmak, hem simsarın alacağını hem iş sahibinin öngörülebilirliğini korur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 522. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 406 ncı maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 522 nci maddesinde, simsara ödenecek ücretin belirlenmesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 406 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Ücretin tesbiti” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Ücretin belirlenmesi” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 406 ncı maddesinin ikinci cümlesinde kullanılan “müteamil” sözcüğü yerine, Tasarıda “alışılmış” sözcüğü kullanılmıştır.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.522 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2019/643 K. 2020/892 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Tellallık sözleşmesinden doğan ücret alacağı davasında, ilk derece mahkemesi karar özetinde TBK m.522'ye değinilerek sözleşmeyle kararlaştırılan ücretin esas alındığı belirtilmiş; daire, tellalın ücrete hak kazandığı sonucunu yerinde bularak davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Emlakçı, taşınmaz maliki olmayan kişiyle imzaladığı emlak alım satım sözleşmesine dayanarak kararlaştırılan komisyon ücretinin tahsilini istemiş; davalı ise sözleşmeyi boş olarak imzaladığını ve satılan taşınmazın kendisine ait olmadığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, taşınmazın sözleşme süresi içinde satıldığını ve tellalın satış için faaliyette bulunduğunu kabul ederek davayı kabul etmiştir. Daire, malik olmayan kişinin de geçerli tellallık sözleşmesi yapabileceğini, boş imza savunmasının yazılı belgeyle kanıtlanamadığını ve sözleşmenin geçerlilik süresi içinde satışın gerçekleştiğini belirterek ücret alacağını yerinde bulmuş ve davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!