TBK Madde 523 Simsarlık ücreti: Simsarın haklarını kaybetmesi
TBK 523, simsar, üstlendiği borca aykırı davranarak diğer tarafın menfaatine hareket eder ya da dürüstlük kurallarına aykırı biçimde diğer taraftan ücret sözü alırsa, hem ücrete hem de yaptığı giderlere ilişkin haklarını kaybeder.
Resmi Metin
Simsarın haklarını kaybetmesi
Madde 523- Simsar, üstlendiği borcuna aykırı davranarak diğer tarafın menfaatine hareket eder veya dürüstlük kurallarına aykırı olarak diğer taraftan ücret sözü alırsa, ücrete ve yaptığı giderlere ilişkin haklarını kaybeder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Simsarın en temel yükümlülüğü, kendisine iş veren tarafa sadakatle hizmet etmesidir; bu güveni ihlal ederse ücretini de masraflarını da isteyemez. Uygulamada iki tipik ihlal öne çıkar: simsar, iş sahibinin çıkarına aykırı biçimde karşı tarafın lehine hareket eder ya da her iki taraftan da ücret sözü alarak tarafsızlığını yitirir (çifte simsarlık). Emlak ve araç alım-satımında sıkça rastlanan, hem alıcıdan hem satıcıdan komisyon alınması durumu, dürüstlük kuralına aykırı olduğu ispatlanırsa ücret hakkının tamamen düşmesine yol açar. Simsara ücret ödemek istemeyen taraf, bu sadakat ihlalini yazılı yazışma, mesaj veya tanıkla ortaya koyabilir. Buna karşılık simsar, çifte komisyonun iki tarafın da bilgisi ve rızasıyla alındığını kanıtlayarak hak kaybından kurtulabilir; bu nedenle her iki tarafı da yazılı olarak bilgilendirmek pratik bir korumadır. Ücret ve giderin dayanağı için ayrıca TBK m.520 ile birlikte değerlendirme yapmak yerinde olur.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 523. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 407 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 523 üncü maddesinde, simsarın haklarını kaybetmesi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 407 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Tellalın haklarını zayi etmesi” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Simsarın haklarını kaybetmesi” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe