TBK Madde 523 - Simsarlık ücreti: Simsarın haklarını kaybetmesi

TBK Madde 523 Simsarlık ücreti: Simsarın haklarını kaybetmesi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 523, simsar, üstlendiği borca aykırı davranarak diğer tarafın menfaatine hareket eder ya da dürüstlük kurallarına aykırı biçimde diğer taraftan ücret sözü alırsa, hem ücrete hem de yaptığı giderlere ilişkin haklarını kaybeder.

Resmi Metin

Simsarın haklarını kaybetmesi

Madde 523- Simsar, üstlendiği borcuna aykırı davranarak diğer tarafın menfaatine hareket eder veya dürüstlük kurallarına aykırı olarak diğer taraftan ücret sözü alırsa, ücrete ve yaptığı giderlere ilişkin haklarını kaybeder.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Simsarın en temel yükümlülüğü, kendisine iş veren tarafa sadakatle hizmet etmesidir; bu güveni ihlal ederse ücretini de masraflarını da isteyemez. Uygulamada iki tipik ihlal öne çıkar: simsar, iş sahibinin çıkarına aykırı biçimde karşı tarafın lehine hareket eder ya da her iki taraftan da ücret sözü alarak tarafsızlığını yitirir (çifte simsarlık). Emlak ve araç alım-satımında sıkça rastlanan, hem alıcıdan hem satıcıdan komisyon alınması durumu, dürüstlük kuralına aykırı olduğu ispatlanırsa ücret hakkının tamamen düşmesine yol açar. Simsara ücret ödemek istemeyen taraf, bu sadakat ihlalini yazılı yazışma, mesaj veya tanıkla ortaya koyabilir. Buna karşılık simsar, çifte komisyonun iki tarafın da bilgisi ve rızasıyla alındığını kanıtlayarak hak kaybından kurtulabilir; bu nedenle her iki tarafı da yazılı olarak bilgilendirmek pratik bir korumadır. Ücret ve giderin dayanağı için ayrıca TBK m.520 ile birlikte değerlendirme yapmak yerinde olur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 523. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 407 nci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 523 üncü maddesinde, simsarın haklarını kaybetmesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 407 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Tellalın haklarını zayi etmesi” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Simsarın haklarını kaybetmesi” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.523 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2022/528 K. 2025/314 21.02.2025 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Sözleşme yürürlükteyken üçüncü bir kişi adına şirket kurup kazandırdığı müşterileri o şirkete yönlendiren aracının, taahhüdüne ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığı, bu nedenle simsarlık ücretine hak kazanamayacağı sonucuna varılmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, şirket adına pazarlama yapıp müşteri kazandırmayı üstlenen aracılarla şirket arasındaki ortak çalışma sözleşmesinden doğmuştur; şirket tahsil edemediği iş bedelleri için itirazın iptali, aracılar ise komisyon ve müşteri portföy bedeli istemiştir. İlk derece mahkemesi itirazın iptali davasını kısmen kabul, birleşen komisyon davasını reddetmiştir. Daire, ilişkiyi simsarlık olarak değerlendirmiş; aracıların sözleşme sürerken bir başkası adına şirket kurup müşterileri oraya yönlendirmesini dürüstlük kuralına aykırı bularak ücret hakkını yitirdikleri sonucuna varmış ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.