TBK Madde 520 - Simsarlık sözleşmesi: Tanımı ve şekli

Karar özeti: Uyuşmazlık, şirket adına pazarlama yapıp müşteri kazandırmayı üstlenen aracılarla şirket arasındaki ortak çalışma sözleşmesinden doğmuştur; şirket tahsil edemediği iş bedelleri için itirazın iptali, aracılar ise komisyon ve müşteri portföy bedeli istemiştir. İlk derece mahkemesi itirazın iptali davasını kısmen kabul, birleşen komisyon davasını reddetmiştir. Daire, ilişkiyi simsarlık olarak değerlendirmiş; aracıların sözleşme sürerken bir başkası adına şirket kurup müşterileri oraya yönlendirmesini dürüstlük kuralına aykırı bularak ücret hakkını yitirdikleri sonucuna varmış ve istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Yurt dışı pazarlarda aracılık hizmeti veren şirket, taraflar arasındaki ilişkinin acentelik olduğunu ve sözleşmenin haksız feshedildiğini ileri sürerek denkleştirme tazminatı istemiştir. İlk derece mahkemesi, beş yıllık sürede düzenlenen fatura sayısını esas alarak faaliyetin simsarlık boyutunda kaldığını ve denkleştirme tazminatı istenemeyeceğini belirterek davayı reddetmiştir. Daire, acenteliğin varlığı için süreklilik arz eden aracılık hizmeti gerektiğini ve bunun ispatlanamadığını; ilk kez istinafta ileri sürülen tek taraflı sona erdirme tazminatı yönünden ise ilk derecede talep bulunmadığını ve zararın ispatlanmadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Uyuşmazlık, asıl davada protokol başlıklı sözleşmeden doğduğu ileri sürülen simsarlık ücreti, birleşen davada ise aynı sözleşme kapsamında ödenen avansın iadesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi belgeyi karşılıklı edimler içeren taşeronluk sözleşmesi sayarak asıl davayı reddetmiş, birleşen davayı kabul etmiştir. Daire, simsarlık sözleşmesinin varlığını ispat yükünün ücret isteyen tarafta olduğunu, belgede sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasına veya aracılığa dair bir ifade bulunmadığını, yazışmalardan haberdar edilmiş olmanın simsarlık ilişkisini ispatlamayacağını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Emlakçı, taşınmaz maliki olmayan kişiyle imzaladığı emlak alım satım sözleşmesine dayanarak kararlaştırılan komisyon ücretinin tahsilini istemiş; davalı ise sözleşmeyi boş olarak imzaladığını ve satılan taşınmazın kendisine ait olmadığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, taşınmazın sözleşme süresi içinde satıldığını ve tellalın satış için faaliyette bulunduğunu kabul ederek davayı kabul etmiştir. Daire, malik olmayan kişinin de geçerli tellallık sözleşmesi yapabileceğini, boş imza savunmasının yazılı belgeyle kanıtlanamadığını ve sözleşmenin geçerlilik süresi içinde satışın gerçekleştiğini belirterek ücret alacağını yerinde bulmuş ve davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar özeti: Taşınmazının satışı için tellallık sözleşmesi yapan davacı, tellalın hizmet vermediğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespitini istemiş, takip konusu bedeli icra dosyasına yatırınca dava istirdat davasına dönüşmüştür. İlk derece mahkemesi tellallık ücretini yerinde bulmuş, cezai şartı ise fahiş görerek tümüyle kaldırmıştır. Daire, tellalın sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiğini ve aracı kılınmaksızın yapılan satış nedeniyle ücrete hak kazandığını kabul etmiş; cezai şartın fahiş olduğunu, ancak tenkise tabi bir cezai şartın tamamen kaldırılamayacağını belirterek oranı satış bedelinin %1'i olarak saptamış ve borçluya iade edilecek tutarı yeniden hesaplamıştır.