Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 501 Sipariş üzerine yayım sözleşmesi
TBK 501, sipariş üzerine yayımda, bir veya birkaç kişinin yayımcının belirlediği plana göre bir eser meydana getirmeyi üstlenmesi hâlinde bu kişiler yalnızca sözleşmeyle kararlaştırılan ücrete hak kazanır ve sözleşme konusu mali haklar yayımcıya ait olur.
Resmi Metin
Sipariş üzerine yayım sözleşmesi
Madde 501- (1) Bir veya birkaç kişi, yayımcının belirlediği plana göre bir eser meydana getirmeyi üstlenirlerse, sadece sözleşmeyle kararlaştırılan ücrete hak kazanırlar.
(2) Bu durumda, sözleşme konusu mali haklar yayımcıya ait olur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, olağan yayım ilişkisinden ayrı bir ısmarlama rejimi kurar: eseri bağımsız fikrine göre değil, yayımcının belirlediği plana göre meydana getiren kişi, telif payı ya da basım-satış geliri değil, yalnızca kararlaştırılan sabit ücreti ister. Karşılığında sözleşme konusu mali haklar yayımcıya geçer, eser sahibinde kalmaz. Bunu olağan yayımla karıştırmamak gerekir: TBK m.489’da haklar ölçü ve süreyle sınırlı geçer ve kural olarak eser sahibinde kalır; buradaki plana-bağlı üstlenme ise mali hakları bütünüyle yayımcıya taşır. Uygulamada sık görülen yanılgı, planı yayımcının verdiği durumda üstlenene ayrıca satış payı bağlanabileceğini sanmaktır; sözleşme aksini yazmadıkça talep sabit ücretle sınırlıdır. Ücretin ödenmesi bakımından TBK m.498 yönü korunur: teslimden sonra eser yayımcıda beklenmedik hâlle yok olsa dahi bedel yine ödenir. Mali hakların geçişi 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) uyarınca manevi hakları kapsamaz; bunlar eser sahibinde kalır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 501. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 385 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 501 inci maddesinde, yayımcının planına göre eser meydana getirilmesinin sonuçları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 385 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “D. Naşirin planı dairesinde eser telifi” şeklindeki ibare, Tasarıda “E. Yayımcının planına göre eser meydana getirilmesi” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.