Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 498 Yayım sözleşmesi: Eserin yok olması
TBK 498, yayım sözleşmesinde eser yayımcıya teslimden sonra beklenmedik hâl sonucu yok olsa bile yayımcının bedeli ödemekle yükümlü olduğu hâli düzenler; eser sahibinde eserin başka bir örneği varsa bu örneği yayımcıya vermesi, başka örnek yoksa da eser az bir çabayla yeniden meydana getirilebiliyorsa eseri yeniden yapıp teslim etmesi gerekir ve eser sahibi her iki durumda da uygun bir karşılık isteyebilir.
Resmi Metin
Eserin yok olması
Madde 498- (1) Eser, yayımcıya teslimden sonra beklenmedik hâl sonucu yok olsa bile, yayımcı bedeli ödemekle yükümlüdür.
(2) Eserin başka bir örneği kendisinde varsa, eser sahibinin bu örneği yayımcıya vermesi gerekir; başka bir örneği bulunmamakla birlikte, az bir çabayla yeniden meydana getirilebilecekse eser sahibi, eseri meydana getirerek teslim etmekle yükümlüdür. Eser sahibi her iki durumda da uygun bir karşılık isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, yayım sözleşmesinde yok olma riskini teslim anına bağlar: eser yayımcıya teslim edildikten sonra beklenmedik hâlle yok olsa dahi yayımcı bedeli ödemekten kurtulmaz. Pratikte teslim tarihini ve fiili teslim biçimini (fiziki/dijital) belgelemek, uyuşmazlıkta riskin kimde olduğunu belirlediği için önemlidir. Eser sahibi elinde başka örnek varsa onu vermek, örnek yoksa ancak az bir çabayla yeniden meydana getirilebiliyorsa eseri yeniden yapıp teslim etmekle yükümlüdür; her iki hâlde de uygun bir karşılık talep edebilir. Sık yapılan bir hata, bunu eser sözleşmesindeki riskle karıştırmaktır: TBK m.483’te teslimden önce yok olma riski kural olarak yüklenicidedir ve ücret doğmaz; TBK m.498 ise teslim sonrası riski yayımcıya yükler. Basılan nüshaların yok olması ihtimali TBK m.499 ile ayrıca düzenlenir. Eser üzerindeki telif ve çeviri haklarının kapsamı ise 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) çerçevesinde değerlendirilir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 498. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 382 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 498 inci maddesinde, yayım sözleşmesini sona erme sebeplerinden birini oluşturan, eserin yok olmasının, tarafların edimleri üzerindeki etkisi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 382 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “C. Akdin hitamı / 1. Eserin zıyaı” şeklindeki ibare, Tasarıda “D. Sona ermesi / I. Eserin yok olması” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 382 nci maddesi üç fıkradan oluştuğu halde, ikinci ve üçüncü fıkralarında, birbiriyle bağlantılı konuların düzenlendiği göz önünde tutularak, Tasarıda tek fıkra halinde kaleme alınmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 382 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “Eser, naşire tevdi edildikten sonra kazaen zayi olsa bile” şeklindeki ibare, Tasarıda “Eser, yayımcıya teslimden sonra beklenmedik hal sonucu yok olsa bile” şeklinde düzeltilmiştir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.