TBK Madde 502 - Vekâlet sözleşmesi: Tanımı

Uyuşmazlık, erken doğan prematüre bebeğe uygulanan tedaviden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, hekim ve hastane ile hasta arasındaki ilişki TBK m.502 kapsamında vekâlet sözleşmesi sayılmıştır. Davacılar, 05.01.2012'de doğan ikiz bebeklerinden birinin erken doğum nedeniyle davalı hastanenin yenidoğan ünitesine yatırıldığını, 20.03.2012'de taburcu edildiğini, 01.06.2012'de hastaneye tekrar geldiklerinde bebeğe ROP Evre 5 tanısı konulduğunu, tedavinin artık mümkün olmadığını ve çocuğun kalıcı körlükle malul kaldığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi, davalıların gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini kabul ederek bakiye 2.411.790,70 TL maddi tazminat ile 300.000 TL, 80.000 TL ve 80.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi davalı hastane vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, mesleki iş gören vekilin (hekimin) en hafif kusurundan dahi sorumlu olduğunu, davalıların kusurunun ceza dosyası ve iş bu davada alınan bilirkişi raporlarıyla sabit bulunduğunu belirterek 14.01.2025 tarihinde kararı onamıştır.

Davacı, davalı limited şirkete ait otelde 01.06.2010-26.08.2015 tarihleri arasında ortaklığı bulunmayan atanmış müdür olarak çalıştığını ileri sürerek hizmet ve prime esas kazancının tespitini istemiş, Sosyal Güvenlik Kurumu davaya fer'î müdahil olmuştur. İlk Derece Mahkemesi davayı kısmen kabul edip çalışmayı hizmet sözleşmesine dayalı görmüş; Bölge Adliye Mahkemesi ise ilişkiyi vekâlet sayarak davayı reddetmiş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin zaman ve bağımlılık unsurlarının gerçekleştiği yönündeki bozmasına direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, dinlenen tanıkların davacının patron konumunda çalıştığını, işverenden emir ve talimat almadığını, aksine çalışanlara talimatı kendisinin verdiğini beyan etmeleri karşısında bağımlılık unsurunun gerçekleşmediğini saptamıştır. TBK m.502 uyarınca vekâlet, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi üstlendiği sözleşme olup vekilin bağlılığı hizmet akdindeki gibi zorunlu değildir. Bu nedenle taraflar arasındaki ilişkinin vekâlet sözleşmesine dayandığı, vekâletin şekle tabi olmaması sebebiyle yazılı sözleşme aranmayacağı benimsenerek direnme kararı oy çokluğuyla onanmıştır.

Davacılar, paylarını dava dışı bir paydaşa devretmesi için davalıyı vekil tayin ettikleri hâlde vekilin, paylarını bedel ödemeksizin kendi eşi olan diğer davalıya satış yoluyla devrettiğini ileri sürerek vekâlet görevinin kötüye kullanılması nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davası açmış; davalı-karşı davacı vekil ise tapu tahsis belgesinin tapuya çevrilmesi işlemleri için masraf ve emek harcadığını belirterek karşı davada 5.058,11 TL alacak istemiştir. Yerel mahkeme asıl davayı kabul edip vekâlet görevinin kötüye kullanıldığı gerekçesiyle karşı davadaki alacak istemini reddetmiştir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi asıl davanın kabulünü onamış, ancak karşı davayı bozmuştur: TBK m.502 uyarınca ücret kararlaştırılmamış olsa bile işin ücret karşılığında yapıldığına dair bir teamül varsa vekilin ücrete hak kazanacağı ve teamül araştırılmadan istemin reddedilemeyeceği; ayrıca TBK m.510 uyarınca vekâlet verenin, vekilin ifa için yaptığı gider ve avansları faiziyle ödemekle yükümlü olduğu, vekilin masraflarını ispatlaması hâlinde alacak isteyebileceği belirtilerek, bu masraflar araştırılmadan karşı davanın reddedilmesi eksik inceleme sayılmıştır.