Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 495 Yayım sözleşmesi: Çeviri hakkı
TBK 495, yayım sözleşmesinde çeviri hakkının yayımcıya geçebilmesi, bunun sözleşmede açıkça belirtilmiş olmasına bağlıdır; açıkça kararlaştırılmadıkça bu hak yayımcıya geçmez.
Resmi Metin
Çeviri hakkı
Madde 495- Çeviri hakkının yayımcıya geçebilmesi, bunun sözleşmede açıkça belirtilmiş olmasına bağlıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Yayım sözleşmesinde eser sahibinin verdiği hak, kural olarak eseri özgün dilinde çoğaltıp yaymayı kapsar; çeviri hakkı bunun dışında kalır. Çeviri hakkının yayımcıya geçmesi için sözleşmeye açık bir kayıt konması gerekir; böyle bir kayıt yoksa bu hak eser sahibinde kalır ve yayımcı eseri başka dile çevirtip yayımlayamaz. Bu sonuç, hakların ancak yayımın gerektirdiği ölçüde geçtiğini öngören TBK m.489 ile uyumludur; TBK m.495 aynı ilkenin çeviri bakımından somut görünümüdür. Çevirinin kendisi bağımsız bir işleme eser olarak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) korumasındadır; TBK m.495 ise yalnız bu hakkın sözleşmeyle devrini ilgilendirir. Uygulamada karşılaşılan yanılgı, geniş yazılmış bir yayım hakkının çeviriyi de kendiliğinden içerdiğini sanmaktır. Sözleşmeye çeviri ve yabancı dilde yayım hakkının da devredildiğine dair ayrı ve açık bir hüküm eklenmeden bu hakkın yayımcıya geçtiği ileri sürülemez.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 495. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 379 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 495 inci maddesinde, çeviri hakkı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 379 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “VII. Tercüme hakkı” şeklindeki ibare, Tasarıda “VII. Çeviri hakkı” şeklinde değiştirilmiştir
818 sayılı Borçlar Kanununun 379 uncu maddesinin “Hilafı şart edilmedikçe, tercüme hakkı müellifte veya halefinde mahfuz kalır.” şeklindeki olumsuz ifadeli metni, Tasarıda “Çeviri hakkının yayımcıya geçebilmesi, bunun sözleşmede açıkça belirtilmiş olmasına bağlıdır.” şeklinde ve olumlu ifadeye dönüştürülmüştür.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.