Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 399 İşçinin borçları: Düzenlemelere ve talimata uyma borcu
TBK 399, işveren işin görülmesi ve işçilerin işyerindeki davranışlarıyla ilgili genel düzenlemeler yapabilir ve onlara özel talimat verebilir; işçiler bu düzenleme ve talimatlara dürüstlük kurallarının gerektirdiği ölçüde uymak zorundadır.
Resmi Metin
Düzenlemelere ve talimata uyma borcu
Madde 399- İşveren, işin görülmesi ve işçilerin işyerindeki davranışlarıyla ilgili genel düzenlemeler yapabilir ve onlara özel talimat verebilir. İşçiler, bunlara dürüstlük kurallarının gerektirdiği ölçüde uymak zorundadırlar.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.399, işverenin yönetim hakkının hukuki dayanağını oluşturur; işin görülme biçimini ve işyeri düzenini genel düzenlemeler ile somut talimatlar yoluyla belirleme yetkisi tanır. Uygulamadaki kritik nokta, işçinin uyma borcunun mutlak olmamasıdır: bu borç yalnız dürüstlük kurallarının çizdiği ölçü içinde bağlayıcıdır. Hukuka veya ahlaka aykırı, işçinin kişilik haklarını zedeleyen ya da sözleşme kapsamı dışına taşan talimatlar işçiyi bağlamaz ve bunlara uymamak kural olarak haklı fesih veya disiplin gerekçesi oluşturmaz. Yönetim hakkının dış sınırını TBK m.417 gözetme borcu ile dürüstlük ilkesi çizer. Bu yetki, TBK m.396 özen ve sadakat borcundan ve TBK m.398 fazla çalışma yükümünden ayrılır; buradaki ölçü, işçinin meşru talimata riayet sınırıdır. İş Kanunu 4857 kapsamındaki işçilerde yönetim ve disiplinle ilgili İK hükümleri özel ve öncelikli uygulanır; TBK m.399 ise İK dışında kalan hizmet ilişkilerine ve İK’nın boşluklarına tamamlayıcı işlev görür. Sık rastlanan hata, ya her talimatın işçiyi sınırsız bağladığını ya da her talimata uymamanın haklı sayılacağını varsaymaktır; oysa belirleyici ölçüt, talimatın dürüstlük ve kişilik hakları süzgecinden geçip geçmediğidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 399. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “V. Düzenlemelere ve talimata uyma borcu” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının tek fıkradan oluşan 398 inci maddesinde, işçinin düzenlemelere ve talimata uyma borcu düzenlenmektedir.
Maddede, işverenin işin görülmesi ve işyerinde işçilerin davranışlarına ilişkin olarak genel düzenlemeler yapabilmesi ve ayrıca özel talimat verebilmesi kabul edilmiştir. İşverenin koyduğu genel düzenlemeler bütün işçiler ve işyeri için bağlayıcı düzenlemeler olduğu halde, özel talimat, ancak işin özelliği gerektirdiği ölçüde konulabilen ve sadece muhataplarının bilgisine ulaştırıldığı takdirde bağlayıcı olabilen düzenlemelerdir. Bununla birlikte, söz konusu özel talimatın bağlayıcı olması için, 818 sayılı Borçlar Kanununun 315 inci maddesindeki düzenlemeden farklı olarak, mutlaka önceden yazılı biçimde belirlenmesi koşulunun aranmasından vazgeçilmiştir.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 321d maddesi göz önünde tutulmuştur.