TBK Madde 400 Hizmet sözleşmesi: İşçinin sorumluluğu
TBK 400, işçi işverene kusuruyla verdiği her türlü zarardan sorumludur. Bu sorumluluğun belirlenmesinde işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlık ve eğitim gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri göz önünde tutulur.
Resmi Metin
İşçinin sorumluluğu
Madde 400- (1) İşçi, işverene kusuruyla verdiği her türlü zarardan sorumludur.
(2) Bu sorumluluğun belirlenmesinde; işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlığı ve eğitimi gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri göz önünde tutulur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.400, işçinin işverene verdiği zararlardan doğan tazmin borcunu kusur ilkesine bağlar; işçi ancak kusuruyla sebep olduğu zarardan sorumlu tutulabilir, kusursuz veya işletme riskine dayalı otomatik bir sorumluluk yoktur. İşin doğasından kaynaklanan işletme riski kural olarak işverende kalır. Sorumluluğun kurulmasından ayrı olarak, tazminatın kapsamı belirlenirken işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlık ve eğitim gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işverence bilinen yetenek ve nitelikleri işçi lehine hafifletici biçimde tartılır. Bu düzenleme, işverenin işçiyi gözetme borcunu (TBK m.417) kapsamaz; ikisini karıştırmamak gerekir. İşçinin özen ve sadakat yükümü ise TBK m.396 alanındadır. 4857 sayılı İş K. kapsamındaki ilişkilerde İş K. özel ve öncelikli uygulanır; TBK’nın genel hizmet hükümleri İş K. dışında kalan ilişkilere ve İş K.’daki boşluklara tamamlayıcı işlev görür. Uygulamada sık rastlanan yanılgı, hafifletici kriterleri hiç tartmadan işçiden tam tazmin istemek ve her zararı doğrudan rücu ettirmeye kalkmaktır; kusuru ispat yükü ise onu ileri süren işverendedir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 400. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 321 inci maddesinin ikinci fıkrasını karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 399 uncu maddesinde, işçinin sorumluluğu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 321 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. İhtimam mecburiyeti” ibaresi, Tasarıda “VI. İşçinin sorumluluğu” şekline dönüştürülmüştür.
Maddenin birinci fıkrasında, işçinin işverene kusuruyla verdiği her türlü zararlardan sorumluluğu esası getirilmiştir. Buna göre işçi, ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu tutulacaktır.
Maddenin ikinci fıkrasında ise, işçinin sorumluluğunun belirlenmesinde göz önünde tutulabilecek ölçütler yer almıştır. Bu ölçütler, işin tehlikeli olup olmaması, işin uzmanlık ve eğitim gerektirip gerektirmemesi, işçinin bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleridir. İşçinin sorumlu olup olmadığının belirlenmesinde, bu ölçütlerden yararlanılacaktır.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 321e maddesi göz önünde tutulmuştur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe