TBK Madde 396 - İşçinin borçları: Özen ve sadakat borcu

Davacı, mobilya imalatı yapılan işyerinde 1996 yılından 23.09.2022 tarihine kadar çalıştığını, iş sözleşmesinin asılsız isnatlarla haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile işçilik alacaklarını istemiş; davalı işveren, davacının 21.09.2022 tarihinde işyerine gelen müşteriye kendini işveren olarak tanıtıp kendi hesabına pazarlık yaptığını savunarak feshin haklı olduğunu belirtmiştir. İlk Derece Mahkemesi feshi haklı sayarak kıdem ve ihbar taleplerini reddetmiş, yıllık izin ile fazla çalışma ücretini hüküm altına almıştır. Bölge Adliye Mahkemesi, davacı hakkında güveni kötüye kullanma suçlamasıyla yürütülen ceza yargılamasının delil yetersizliğinden beraatle kesinleşmesini de gözeterek eylemi şüpheden ibaret görmüş ve kıdem ile ihbar tazminatına hükmetmiştir. Daire ise mesai içinde işverenin bilgisi dışında kazanç sağlandığı sonucuna vararak kararı bozmuştur.

Davacı işveren avukat, yanında 26.11.2015-23.06.2020 tarihleri arasında avukat olarak çalışan ve son ücreti net 3.700,00 TL olan davalının ihbar önelsiz istifa ettiğini, icra ve dava dosyalarından yaptığı tahsilatların bir kısmını kendisine aktarmadığını, bilgisi dışında dava dışı avukatlarla ortak vekâletname çıkardığını ileri sürerek ihbar tazminatı ile bu işlerden elde ettiği kazancın devrini istemiştir. Birleşen davada işçi kıdem tazminatı, yıllık izin ve prim talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi istifayı geçerli sayarak ihbar tazminatı ile 56.080,97 TL tahsilatı hüküm altına almış, prim iddiasını ispatsız bulmuş; Bölge Adliye Mahkemesi başvuruları esastan reddetmiştir. Daire ise işçinin ofise kazandırdığı vekâletlerden doğan ücretin yarısı ölçüsünde prim usulü çalıştığını kabul etmiş, işverenin bilgisi dışında takip ettiği işlerin sadakat yükümlülüğüne aykırı olduğunu, bu işlerden aldığı vekâlet ücretinin yarısının işverene verilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.

Davacı Banka, şubesinde görevli davalı çalışanların 23.11.2006 tarihli kredi sözleşmesiyle dava dışı bir limited şirkete 150.000,00 TL ticari kredi kullandırılmasında, ipotek konusu taşınmaza ilişkin 15.11.2006 tarihli ekspertiz raporunda tapuda dükkan vasfındaki taşınmazı mesken ve 120.000,00 TL değerinde göstererek teminat açığına yol açtıklarını ileri sürerek 524.767,08 TL kredi zararının tahsilini istemiştir. Davalı servis yetkilisi, esas sorumlunun şube müdürü olduğunu savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi bu davalı yönünden davayı kabul etmiş; Bölge Adliye Mahkemesi, davalının Bankadaki sınırlı görev ve yetkisi gözetildiğinde kusur izafe edilemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, davalının bankacılık mevzuatına ve Bankanın ekspertiz uygulama esaslarına aykırı biçimde gerçeğe aykırı rapor düzenleyerek zarara sebep olduğunu, davacının temyizde sorumluluğu 5.332,50 TL ile sınırlaması karşısında bu miktardan sorumlu tutulması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

Davacı, davalı şirkette 03.09.2005 tarihinden itibaren genel müdür yardımcısı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin 05.01.2010 tarihinde haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili ve prim alacaklarını istemiştir. Davalı, davacının şirkete ait gizli bilgileri izinsiz harici hard diske kopyaladığını, feshin haklı olduğunu savunmuştur. Yerel mahkeme önce feshi haklı bularak davayı reddetmiş; ceza davasının bekletici mesele yapılması için verilen bozmadan sonra, davacının beraatine dayanarak feshin haklı olmadığını kabul edip kıdem ve ihbar tazminatını hüküm altına almıştır. Daire, delil tespiti ve bilirkişi raporlarıyla kopyalama eyleminin sabit olduğunu, davacının 29.12.2009 tarihli savunmasında izinsiz kopyalamayı ikrar ettiğini, beraat kararının bu eylemi ortadan kaldırmadığını belirtmiş; üst düzey yöneticinin sadakat borcunu ihlal ettiği ve yasal süre içinde yapılan feshin haklı olduğu sonucuna vararak kararı bozmuştur.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.01.2021 tarihli başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, iş sözleşmesinin feshinden sonraki dönemi kapsayan rekabet yasağı nedeniyle açılan cezai şart davalarında görevli mahkeme konusunda daireleri arasında çelişki saptamıştır. 13 ve 43. Hukuk Daireleri, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a'nın TTK m.4/1-c'yi zımnen ilga ettiği görüşüyle iş mahkemesini; 12 ve 14. Hukuk Daireleri ise üstünlüğün TTK'ya tanınması gerektiği görüşüyle asliye ticaret mahkemesini görevli saymıştır. Daire, TBK m.444 ve devamındaki rekabet yasağının hizmet sözleşmesinin unsuru sayılamayacağını, işçinin tek taraflı taahhüdüyle de kurulabildiğini ve hizmet ilişkisi sona erdikten sonra hüküm doğurduğunu belirterek uyuşmazlığın iş ilişkisinden kaynaklanmadığı sonucuna varmış; TTK m.4/1-c'nin zımnen ilga edilmediğini vurgulayarak görevin ticaret mahkemelerine ait olduğunu 03.12.2021 tarihinde kesin olarak karara bağlamıştır.