Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 372 Ürün kirası: Geri verme
TBK 372, ürün kirasında kira süresinin bitiminde kiracı, kiralananı tutanağa geçirilmiş olan bütün eşyalarla birlikte ve bulundukları durumda geri vermekle ve iyi işletilme durumunda kaçınılabilecek olan değer eksiklikleri için tazminat ödemekle yükümlüdür; kiracı, kiralanana göstermekle yükümlü olduğu özen çerçevesinde meydana gelen değer artışları için tazminat isteyemez.
Resmi Metin
Geri verme
Madde 372- (1) Kira süresinin bitiminde kiracı, kiralananı, tutanağa geçirilmiş olan bütün eşyalarla birlikte ve bulundukları durumda geri vermekle yükümlüdür.
(2) Kiracı, iyi işletilme durumunda kaçınılabilecek olan değer eksiklikleri için tazminat ödemekle yükümlüdür.
(3) Kiracı, kiralanana göstermekle yükümlü olduğu özen çerçevesinde meydana gelen değer artışları için tazminat isteyemez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Ürün kirasında geri verme, adi kira ya da konut/çatılı işyeri rejiminden ayrı işler: kira başında tutulan tutanak burada ispatın merkezindedir. Kiracı, kiralananı tutanağa geçmiş bütün eşyalarla ve bulundukları durumda iade etmek zorunda olduğundan, başlangıç tutanağı yoksa veya eksikse geri verme anındaki durumu kiracı aleyhine yorumlatmak güçleşir; bu yüzden tutanağı her iki taraf için de detaylı tutmak, fotoğraflamak ve imzalatmak ihtilafı baştan kapatır.
Tazminat ekseni iki yönlüdür ve karıştırılmaması gerekir. Kiracı yalnızca iyi işletilseydi kaçınılabilecek değer eksikliklerinden sorumludur; olağan kullanım veya kaçınılamaz aşınma bu kapsamda değildir, kaçınılabilirliği ileri süren kiraya veren ispatlar. Buna karşılık kiracı, TBK m.372 uyarınca yalnızca özen yükümü çerçevesinde doğan değer artışları için tazminat isteyemez; kendi masraf ve emeğinden doğan artış talebi ayrı bir hüküm olan TBK m.373 kapsamındadır ve onunla karıştırılmamalıdır. Sık yapılan hata, her iyileştirmenin alacağa dönüştüğü varsayımıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 372. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 292 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 371 inci maddesinde, ürün kirası sözleşmesinin sona ermesinin sonuçlarından biri olan kiracının geri verme borcu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 292 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “H. Kiranın hitamında kiralananın iadesi / I. İade borcu” ibaresi, Tasarıda “II. Sona ermenin sonuçları / 1. Geri verme” şekline dönüştürülmüştür.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.