Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 375 Ürün kirasında sona ermenin sonuçları: Saman, gübre ve benzerleri
TBK 375, kiralananı geri veren kiracı, düzenli bir işletmenin gerektirdiği oranda son yılın samanlarını, hayvan yataklarını, kuru ot ve gübrelerini kiralananda bırakmakla yükümlüdür; aldığından daha fazlasını bırakıyorsa bıraktığı fazlalık için tazminat isteyebilir, daha azını bırakıyorsa eksikleri tamamlamak veya değer eksikliğini gidermekle yükümlüdür.
Resmi Metin
Saman, gübre ve benzerleri
Madde 375- (1) Kiralananı geri veren kiracı, düzenli bir işletmenin gerektirdiği oranda, son yılın samanlarını, hayvan yataklarını, kuru ot ve gübrelerini kiralananda bırakmakla yükümlüdür.
(2) Kiracı, almış olduğundan daha fazlasını bırakıyorsa, bıraktığı fazlalık için tazminat isteme hakkına sahiptir; aldığından daha az bırakıyorsa, eksikleri tamamlamak veya değer eksikliğini gidermekle yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, ürün kirasının sona ermesinde sık gözden kaçan bir geri verme bileşenini düzenler: tarımsal işletmenin sürekliliği için samanın, hayvan yataklarının, kuru otun ve gübrenin kiralananda bırakılması. Pratikte uyuşmazlık, “ne kadar bırakılacağı” üzerinden çıkar; ölçü soyut bir miktar değil, düzenli bir işletmenin gerektirdiği orandır. Bu yüzden bilirkişiyle işletmenin türü, büyüklüğü ve teamül belirlenmeden talep somutlaşmaz.
Dengeleme iki yönlüdür ve tarafların yükü buradan ayrışır. Kiracı aldığından fazlasını bırakmışsa fazlalık için kiraya verenden tazminat isteyebilir; azını bırakmışsa eksiği tamamlamak veya değer eksikliğini gidermek zorundadır. Sık yapılan hata, devir sırasındaki mevcudu kayda geçirmemektir: giriş ve çıkış miktarı yazılı tespitle (tutanak, teslim belgesi) sabitlenmemişse ispat yükü altındaki taraf, dava sırasında geriye dönük rekonstrüksiyonla zorlanır. Bu nedenle teslim anındaki mevcudun belgelenmesi, sonraki tazminat tartışmasının asıl belirleyicisidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 375. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 295 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 374 üncü maddesinde, saman, gübre ve benzerlerinin kiralananda bırakılması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 295 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “IV. Saman ve gübre gibi şeyler” ibaresi, Tasarıda “4. Saman, gübre ve benzerleri” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.