TBK Madde 329 Fesih bildirim süresi: Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarında

Özet 1 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 329, taşınmaza veya taşınır bir yapıya ilişkin kira sözleşmesinde taraflardan her biri sözleşmeyi, yerel âdette belirlenen kira döneminin sonu için veya böyle bir âdet bulunmuyorsa altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebilir.

Resmi Metin

Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarında

Madde 329- Taraflardan her biri, bir taşınmaza veya taşınır bir yapıya ilişkin kira sözleşmesini yerel âdette belirlenen kira döneminin sonu için veya böyle bir âdetin bulunmaması durumunda, altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu kural belirsiz süreli taşınmaz ve taşınır yapı kiralarının olağan feshini düzenler; konut ve çatılı işyeri kiralarındaki kiracı lehine özel rejimle (TBK m.347 vd.) karıştırılmamalıdır. Pratikte en sık hata, fesih bildiriminin gönderilme tarihi değil etki doğuracağı tarih üzerinden hesap yapmamaktır: üç aylık süreye uyulsa bile, bildirim ancak yerel âdetle ya da onun yokluğunda altı aylık dönemin sonu için sonuç doğurur. Yanlış döneme denk getirilen bildirim, çoğu kez bir sonraki döneme ötelenir.

Yerel âdetin varlığı ve içeriği iddia eden tarafça ispatlanır; bu belirsizlik yaşanmaması için bildirimin yazılı ve tarihi sabitlenebilir biçimde (özellikle noter aracılığıyla) yapılması, hem süreye uyumu hem ulaşma anını güvenceye alır. Kiraya veren tarafı, sözleşmeye dayalı tahliye talebinde bu bildirimi ve sürelere uygunluğu kanıtlamak zorunda kalır; eksik veya zamansız bildirim, tahliye davasını baştan zayıflatır. Süre hesabı ve âdet tespiti kuşkuluysa erken hareket etmek lehe olur.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 329. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 262 nci maddesinin ikinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerini karşılamaktadır.

Tasarının tek fıkradan oluşan 328 inci maddesinde, belirsiz süreli taşınmaz ve taşınır yapı kiralarının fesih bildirimiyle sona erdirilmesi düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 262 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Feshin ihbarı” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarında” şeklinde ifade edilmiştir.

Maddede, taraflardan her birinin, bir taşınmaza veya taşınır bir yapıya ilişkin kira sözleşmesini yerel adette belirlenen kira döneminin sonu için veya böyle bir adetin bulunmaması durumunda, altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine uyarak feshedebileceği belirtilmektedir. Böylece, 818 sayılı Borçlar Kanununun 262 nci maddesindeki (1) ve (2) numaralı bentlerde kiralananın niteliğine göre öngörülen süre farklılıkları kaldırılmıştır. Sonuç olarak, niteliğine bakılmaksızın taşınmazlar ile Türk Medeni Kanununun 728 inci maddesinde tanımlanan taşınır yapılar bakımından aynı hukuksal rejim benimsenmiş, böylece bütünlük sağlanmıştır.

Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 266b maddesi göz önünde tutulmuştur. Ancak, kaynak İsviçre Borçlar Kanunundan farklı olarak, konut, işyeri, mobilyalı oda ve konaklama yeri kiraları bakımından özel düzenlemelere (266/c, 266/d, 266/e) yer verilmemiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.329 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/4719 K. 2018/11918 Bozma

Taşınmaz ve taşınır yapılara ilişkin belirsiz süreli kira sözleşmelerinde feshi ihbar (fesih bildirim) süresi TBK m.329 hükmüne göre belirlenir; kiralanan konut veya çatılı işyeri kirasına tabiyse bu kural yerine TBK m.347 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Dava dışı kiracının ölümüyle davalı belediye ile kamyon garajı için kira sözleşmesi yapan davacı, davalının 2886 sayılı Kanun uyarınca tahliye istemi karşısında kiracılık sıfatının tespitini istemiş; mahkeme sözleşmenin TBK m.327 gereğince feshedildiği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay, eksik harcın ikmali için süre verilmediğini; ayrıca kiralananın galip vasfı keşif ve bilirkişiyle belirlenmeden genel hükümlere mi yoksa konut/çatılı işyeri kirası hükümlerine mi tabi olduğu ve feshin süresinde olup olmadığı araştırılmadan karar verildiğini saptayarak hükmü bozmuştur.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/15837 K. 2018/4527 Bozma

Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarına ilişkin belirsiz süreli kira sözleşmelerinde fesih bildirim süresi TBK m.329'a göre belirlenir; altı aylık dönemin sonu için üç ay önceden kiracıya fesih bildirimi tebliğ edilip o dönem sonunda tahliye davası açılmalıdır.

Detaylı özeti gör

Davacı, davalıya kiraladığı arsa (otopark) vasfındaki taşınmazın sözleşmenin sona ermesi nedeniyle tahliyesini istemiş; davalı, fesih bildiriminin yasal ihbar sürelerine uyulmadan yapıldığını savunmuştur. Yerel mahkeme, taşınmazın konut/çatılı işyeri değil arsa niteliğinde olup genel hükümlere tabi olduğu ve sürenin dolmasıyla sözleşmenin sona erdiği gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. Yargıtay ise, sözleşmenin 31.03.2014'ten sonra belirsiz süreli hale geldiğini, 16.02.2015 tarihli ihtara rağmen yasal fesih dönemlerine uyulmadan 12.05.2015'te açılan tahliye davasının süresinde olmadığını belirterek, davanın süre yönünden reddi gerekirken kabulünü hukuka aykırı bulmuş ve hükmü davalı yararına bozmuştur.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/2746 K. 2017/14030 Bozma

Taşınmaz veya taşınır yapıya ilişkin belirsiz süreli kira sözleşmesinde fesih, TBK m.329 uyarınca altı aylık kira dönemi için üç aylık fesih bildirim süresine uyularak yapılır; kiracıya süresinde bildirim tebliğ edilip dönem sonunda tahliye davası açılmalıdır.

Detaylı özeti gör

Davacı, 01/01/1999 tarihli sözleşmeyle davalıya 70 m² açık ve 43 m² kapalı alandan oluşan çay ocağını kiralamış; belirsiz süreli hale gelen sözleşmeyi ihtarnameyle feshedip feshi ihbar (ve peron yükseltme projesi) nedeniyle tahliye istemiştir. Yerel mahkeme, fesih sürelerine uyulduğu gerekçesiyle TBK m.328-329 uyarınca tahliyeye karar vermiştir. Yargıtay ise uygulanacak hükümlerin (konut ve çatılı işyeri mi yoksa genel hükümler mi) belirlenebilmesi için kiralananın çatılı-çatısız baskın vasfının dosyadan net anlaşılamadığını, keşif yapılarak bu vasfın tespiti gerektiğini belirterek eksik araştırmayla verilen hükmü davalı yararına bozmuştur.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. 2017/2883 K. 2017/6118 Bozma

Taşınmaz ve taşınır yapı kiralarına ilişkin belirsiz süreli kira sözleşmelerinde feshi ihbar süresi TBK m.329 hükmüne göre belirlenir; kiralanan konut veya çatılı işyeri niteliğinde değil, genel hükümlere tabi ise bu madde uygulanır.

Detaylı özeti gör

Davacı, 01.11.2011 başlangıçlı, bir yıl süreli ve sözleşmede işyeri olarak tanımlanan kiralananın süre bitiminde ihtar tebliğ ederek davalının tahliyesini istemiş; sulh hukuk mahkemesi süre bitimi ve ihtarname tebliği gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir. Yargıtay ise dosya kapsamından kiralananın galip vasfının, yani genel hükümlere mi yoksa konut ve çatılı işyeri kirasına mı tabi olduğunun anlaşılamadığını, uygulanacak yasa hükmünün belirlenebilmesi için mahallinde keşif yapılıp uzman bilirkişiden denetime elverişli rapor alınması gerektiğini belirterek, eksik araştırma ve incelemeyle kurulan hükmü bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.329 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2022/479 K. 2022/1076 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Kiralananın tahliyesi uyuşmazlığında kiraya veren, sözleşmenin belirsiz süreli hâle geldiğini ve TBK m.329 uyarınca feshedildiğini dava dilekçesinde ileri sürmüş; daire sözleşmeyi belirli süreli sayarak davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Kiraya veren, mesken olarak kiraya verdiği taşınmaz için gönderdiği noter ihbarnamesine dayanarak kiracının tahliyesini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı usulden reddetmiştir. Kiraya verenin istinaf başvurusunu inceleyen daire, taraflar arasındaki iki yıl süreli sözleşmenin süre bitiminden sonra birer yıl uzadığını, gönderilen ihbarname ile dava açma süresinin uzayan bir kira yılının sonuna kadar korunduğunu, ancak davanın bu sürenin geçmesinden sonra açıldığını saptamıştır. Dava açma süresinin kamu düzenine ilişkin olduğunu da belirterek kararda usul ve yasaya aykırılık görmemiş, istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!