TBK Madde 326 Kira sözleşmesi: Takastan feragat yasağı
TBK 326, kira sözleşmesinin tarafları olan kiracı ile kiraya veren, kira sözleşmesinden doğan alacaklarını takas etme hakkından önceden feragat edemez. Takastan feragat yasağını düzenleyen bu emredici hüküm uyarınca, tarafların takas hakkını sözleşme kurulurken veya sonrasında önceden bertaraf eden anlaşmaları geçerli olmaz.
Resmi Metin
Takastan feragat yasağı
Madde 326- Kiracı ve kiraya veren, kira sözleşmesinden doğan alacaklarını takas etme hakkından önceden feragat edemezler.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.326, takas hakkından önceden feragati geçersiz sayarak hem kiracıyı hem kiraya vereni korur; sözleşmeye konan “takas yapılamaz” kaydı, kira ilişkisinin genel hükmü olması nedeniyle yalnız konutta değil, çatılı işyeri ve diğer kiralarda da hükümsüzdür. Pratikte en sık kiracı lehine işler: birikmiş kira borcuna karşı, kiraya verenden olan depozito iadesi veya yaptığı zorunlu masraf alacağını takas ederek borcunu söndürebilir. Burada dikkat: takas için alacağın muaccel ve mevcut olduğu, miktarının somut delillerle (dekont, fatura, teslim tutanağı) ispatı şarttır; sözlü beyan yetmez. Sık yapılan hata, takası dava aşamasında değil, açık bir takas beyanıyla karşı tarafa ulaştırmamaktır. Takas borcu sona erdirdiğinden, temerrüde ve buna bağlı tahliyeye (TBK m.315) karşı da etkili bir savunma aracı olabilir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 326. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “V. Takastan feragat yasağı” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının tek fıkradan oluşan 325 inci maddesinde, takastan feragat yasağı düzenlenmektedir.
Maddede, takastan önceden feragat edilebileceğine ilişkin Tasarının 144 üncü maddesindeki kurala kira ilişkisinden doğan alacaklar bakımından emredici bir istisna getirilmiştir. Özellikle, uygulamada sıkça görüldüğü gibi, kira sözleşmelerinde kiraya veren lehine olarak, kiracının, mesela kiralananın ayıplı olması sebebiyle sahip olduğu alacağının takas edilemeyeceğine ilişkin düzenleme yapılması engellenerek, bu konuda kiraya veren ile kiracı arasında, menfaat dengesi sağlanmıştır.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 265 inci maddesi göz önünde tutulmuştur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe