Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 267 Ön ödemeli taksitle satış: c. Satış bedelinin ödenmesi
TBK 267, ön ödemeli taksitle satışta ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde satış bedelinin, satılanın devri anında tamamen ödenmiş olmasını gerektirir. Satılanın devredilmesini isteyen alıcı, hesabındaki bakiyeden satış bedelinin en çok üçte birlik kısmını satıcı lehine serbest bırakabilir; ancak sözleşmenin kuruluşu sırasında buna ilişkin taahhütte bulunulamaz.
Resmi Metin
c. Satış bedelinin ödenmesi
Madde 267- Ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde satış bedelinin, satılanın devri anında tamamen ödenmiş olması gerekir. Satılanın devredilmesini isteyen alıcı, hesabındaki bakiyeden, satış bedelinin en çok üçte birlik kısmını satıcı lehine serbest bırakabilir. Ancak, sözleşmenin kuruluşu sırasında buna ilişkin taahhütte bulunulamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.267, ön ödemeli taksitle satışta (TBK m.264 vd.) satış bedelinin ödenmesini düzenler; bu kurum, önce teslim sonra taksit esasına dayanan taksitle satıştan (TBK m.253 vd.) ayrıdır ve karıştırılmamalıdır. Ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsiz sözleşmelerde bedelin, satılanın devri anında tam ödenmiş olması gerekir; o ana kadar biriken taksitler TBK m.265 uyarınca alıcı adına açılan banka hesabında tutulur. Devrini TBK m.266 uyarınca isteyen alıcı, bu madde gereği (TBK m.267/2) hesap bakiyesinden bedelin en çok üçte birini satıcı lehine serbest bırakabilir; kuruluşta buna ilişkin taahhüt ise geçersizdir (TBK m.267/3). Bu, alıcıyı erken bağlanmaya karşı koruyan emredici bir sınırdır. Uygulamada işlem tüketici işlemiyse TKHK 6502’nin emredici hükümleri önceliklidir, TBK boşlukta tamamlayıcı rol oynar. Uyuşmazlıkta serbest bırakma oranının ve tam ödeme anının ispatı önem taşır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 267. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “c. Satış bedelinin ödenmesi” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının tek fıkradan oluşan 266 ncı maddesinde, satış bedelinin ödenmesi düzenlenmektedir.
Maddenin birinci cümlesinde, ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde, satış bedelinin satılanın devri anında tamamen ödenmiş olması gerektiği; ikinci cümlesinde ise, satılanın devrini isteyen alıcının, banka hesabındaki bakiyeden, satış bedelinin en çok üçte birlik kısmını satıcı lehine serbest bırakabileceği; maddenin son cümlesinde ise, alıcının sözleşmenin kurulduğu sırada böyle bir serbest bırakma taahhüdünde bulunamayacağı öngörülmektedir.
Maddenin ikinci cümlesinde, satış bedelinin tamamını ödeyerek, satıcıdan, satılanın kendisine devrini isteyen alıcının, satılan kendisine devredilmedikçe, hesabındaki taksit ödemelerinin en çok üçte bir oranındaki kısmını, satıcı yararına serbest bırakılmasına rıza gösterebileceği öngörülmüş ve böylece alıcı, taksit borçlarını tamamen ödediği halde, henüz devralmadığı satılanın satış bedelinin bu oranı aşan kısmını kaybetmesi tehlikesine karşı hukuki koruma altına alınmıştır. Maddenin son cümlesi uyarınca, alıcının sözleşmenin kurulduğu sırada söz konusu hukuki korumayı ortadan kaldıran veya azaltan bir taahhüt geçersiz sayılmış, böylece satıcıların bu hükmün etkisinden kurtulmalarının önlenmesi amaçlanmıştır.