Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 266 Ön ödemeli taksitle satış: b. Alıcının malın devrini isteme hakkı
TBK 266, ön ödemeli taksitle satışta alıcı, satış bedelinin tamamını ödedikten sonra her zaman malın kendisine devredilmesini isteyebilir; satıcı malı başkasından sağlayarak devredecekse alıcı, bunun için kendisine uygun bir süre tanımak zorundadır. Alıcı birden çok şey satın almış veya seçim hakkını saklı tutmuşsa, satılanın kısım kısım devredilmesini ancak 256 ncı maddede öngörülen asgari peşinatı ödedikten sonra isteyebilir; satılan eşya topluluğu oluşturuyorsa bu istemde bulunulamaz.
Resmi Metin
b. Alıcının malın devrini isteme hakkı
Madde 266- (1) Alıcı satış bedelinin tamamını ödedikten sonra, her zaman malın kendisine devredilmesini isteyebilir. Ancak, satıcı malı başkasından sağlayarak devredecek ise alıcı, bunun için kendisine uygun bir süre tanımak zorundadır.
(2) Satıcının malı alıcıya devredebilmesi için, taksitle satışa ilişkin koşullara uyulması gerekir.
(3) Alıcı birden çok şey satın almış veya seçim hakkını saklı tutmuş ise, satılanın kısım kısım devredilmesini, ancak 256 ncı maddede öngörülen asgari peşinatı ödedikten sonra isteyebilir. Satılanın eşya topluluğu oluşturduğu hâllerde bu istemde bulunulamaz. Satış bedelinin tamamen ödenmemesi hâlinde, satıcıdan satılanı kısmen devretmesi, ancak geri kalan kısmın yüzde onunun kendisine güvence olarak bırakılması koşuluyla istenebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, ön ödemeli taksitle satışta (TBK m.264 vd.) alıcının çekirdek hakkını düzenler: alıcı, satış bedelinin tamamını ödedikten sonra her zaman malın devrini isteyebilir. Satıcı malı üçüncü kişiden sağlayacaksa, alıcı uygun bir süre tanımak zorundadır; bu süre geçmeden temerrüt işletilemez. Kısmî devir istemi, ancak TBK m.256’daki asgari peşinat ödendikten sonra doğar; satılan eşya topluluğu oluşturuyorsa kısmî devir istenemez. Bedel tamamen ödenmemişse kısmî devir, kalan kısmın yüzde onu güvence bırakılırsa mümkündür. İspat yükü alıcıdadır: tam ödemeyi ve devir talebini alıcı kanıtlar; TBK m.265 uyarınca açılan banka hesabı en güçlü delildir. Sık hata, bu ön ödemeli dalı (önce ödeme) klasik taksitle satışla (TBK m.253 vd., önce teslim) karıştırmaktır. Uyuşmazlıkta TBK m.262’nin koruyucu forum güvencesi (alıcının yerleşim yeri mahkemesi yetkisinden önceden feragat + tahkim yasağı) gözetilmelidir; tüketici işleminde TKHK 6502 emredici hükümleri önceliklidir, TBK boşlukta tamamlayıcıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 266. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “b. Alıcının malın teslimini isteme hakkı” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 265 inci maddesinde, alıcının malın devrini isteme hakkı düzenlenmektedir.
Maddenin birinci ve ikinci fıkralarında, ön ödemeli taksitle satışta, alıcının istemesi halinde, satıcının hangi maddi veya şekli koşullar altında, satılanı ona devretmekle yükümlü olduğu belirtilmektedir.
Son fıkrada, ön ödemeli taksitle satış sözleşmesinde alıcının, hangi durumlarda ve hangi koşulun gerçekleşmesiyle satılanın kısım kısım devredilmesini isteyebileceği; hangi durumda bu hakka sahip olmadığı düzenlenmektedir.