Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 265 Ön ödemeli taksitle satış: a. Ödemelerin güvenceye bağlanması
TBK 265, ön ödemeli taksitle satışta ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde alıcı, ödemeleri sözleşmede belirtilen bir bankada kendi adına açılacak gelir getiren bir tasarruf veya yatırım hesabına yatırmakla yükümlüdür; banka her iki tarafın çıkarlarını gözetir ve açılan hesaptan ödeme ancak her iki tarafın, önceden verilemeyen rızasıyla yapılabilir. Alıcı satılanın devrine kadar 269. madde uyarınca sözleşmeden cayarsa satıcı, bu hesap üzerindeki bütün haklarını kaybeder.
Resmi Metin
a. Ödemelerin güvenceye bağlanması
Madde 265- (1) Ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde alıcı, ödemeleri sözleşmede belirtilen bir bankada kendi adına açılacak gelir getiren bir tasarruf veya yatırım hesabına yatırmakla yükümlüdür.
(2) Banka, her iki tarafın çıkarlarını gözetmek zorundadır. Açılan hesaptan her iki tarafın rızasıyla ödeme yapılabilir. Bu rıza önceden verilemez.
(3) Ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan sözleşmelerde alıcı, satılanın devrine kadar 269 uncu madde uyarınca sözleşmeden cayarsa satıcı, bu hesap üzerindeki bütün haklarını kaybeder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, ön ödemeli taksitle satışta (önce ödeme, sonra teslim; TBK m.253 vd. taksitle satıştan farklıdır) alıcıyı koruyan güvence mekanizmasıdır. Ödeme süresi bir yıldan uzun veya belirsizse alıcı, taksitleri sözleşmede gösterilen bankada kendi adına açılan gelir getiren tasarruf veya yatırım hesabına yatırmakla yükümlüdür; banka her iki tarafın çıkarını gözetir. Hesaptan ödeme ancak iki tarafın rızasıyla yapılır ve bu rıza önceden alınamaz, aksi kayıt geçersizdir. Pratikte ispat, banka hesap hareketleriyle sağlanır. Alıcı, malın devrinden önce TBK m.269 uyarınca sözleşmeden cayarsa satıcı, hesap üzerindeki tüm haklarını yitirir; bu cayma, temerrüt sonrası dönmeyle karıştırılmamalıdır. Sık hata, hükmü teslimden sonra taksit alınan asıl taksitle satışa uygulamaktır. İşlem tüketici işlemiyse TKHK (6502) emredici hükümleri önceliklidir; TBK boşlukta tamamlayıcıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 265. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, “2. Tarafların hak ve borçları / a. Ödemelerin güvenceye bağlanması” kenar başlıklı yeni bir maddedir.
Tasarının üç fıkradan oluşan 264 üncü maddesinde, ön ödemeli taksitle satışta, alıcı tarafından yapılan ödemelerin güvenceye bağlanması düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan ön ödemeli taksitle satış sözleşmelerinde, alıcının ödemelerini sözleşmede belirtilen bir bankada kendi adına açılacak gelir getiren bir tasarruf veya yatırım hesabına yatırmakla yükümlü olduğu açıklanmaktadır.
İkinci fıkrada, bankanın tarafların çıkarlarını gözetmek zorunda olduğu ve alıcı hesabına açılmış hesapta birikmiş paralardan yapılacak herhangi bir ödeme için her iki tarafın rızasının aranacağı, bu konuda önceden rıza verilemeyeceği öngörülmektedir.
Maddenin son fıkrasında, ödeme süresi bir yıldan daha uzun veya belirsiz olan ön ödemeli taksitle satış sözleşmelerinde, alıcının, satılanın devrine kadar sözleşmeden cayması durumunda, satıcının hesapta birikmiş paralar üzerindeki bütün haklarını kaybedeceği belirtilmektedir. Alıcının, sözleşmeden caymasının hukuki sonuçları, Tasarının 268 inci maddesinde düzenlenmiştir.