Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 243 Taşınmaz satışı: Koşullu satış ve mülkiyetin saklı tutulması
TBK 243, bir taşınmazın koşula bağlı satışında koşul gerçekleşmedikçe tapu siciline tescil yapılamaz; taşınmaz satışında mülkiyeti saklı tutma koşulu da tescil edilemez.
Resmi Metin
Koşullu satış ve mülkiyetin saklı tutulması
Madde 243- (1) Bir taşınmazın koşula bağlı satışında, koşul gerçekleşmedikçe tapu siciline tescil yapılamaz.
(2) Taşınmaz satışında mülkiyeti saklı tutma koşulu da tescil edilemez.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde iki ayrı yasağı düzenler: taşınmazın geciktirici koşula bağlı satışında koşul gerçekleşmeden tapuya tescil yapılamaz; mülkiyeti saklı tutma koşulu ise taşınmaz satışında hiç tescil edilemez. Pratikte kritik olan ikincisidir: taşınırda satıcının mülkiyeti saklı tutması TMK m.764 uyarınca alıcının (devralanın) yerleşim yeri noterliğindeki özel sicile tescille geçerliyken, taşınmazda bu kayıt geçersizdir; taraflar sözleşmeye yazsa da hüküm doğurmaz. Bu nedenle bedeli taksitle ödeyecek alıcıya taşınmaz satan satıcı, alacağını güvenceye almak için mülkiyeti değil taşınmaz rehni (ipotek) kurmalıdır. Koşula bağlı satışta mülkiyet, koşul gerçekleştiğinde tescille geçer; alıcı o ana kadar yalnızca kişisel hak sahibidir ve bu beklentiyi üçüncü kişilere karşı korumak için TMK m.1011 uyarınca geçici tescil şerhi verdirebilir. Resmî şekil şartı TBK m.237 ayrıca aranır; sık hata, satış vaadi ile koşullu satışı karıştırmaktır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 243. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 214 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 242 nci maddesinde, bir taşınmazın koşullu satışı ve mülkiyetin saklı tutulması konuları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 214 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “B. Şartla Satım ve Mülkiyetin Muhafazası” şeklindeki ibare, Tasarıda “C. Taşınmaz satışı / I. Koşullu satış ve mülkiyetin saklı tutulması” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddeye göre, bir taşınmazın koşula bağlı satışında, koşul gerçekleşmedikçe, mülkiyetin alıcı adına tapu siciline tescil edilemeyeceği gibi, mülkiyetin satıcıda kalmasına ilişkin koşulun da tapu siciline tescil edilemeyeceği öngörülmektedir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.