Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 15 Yazılı şekil: c. İmza
TBK 15, yazılı şekilde imzanın borç altına girenin el yazısıyla atılması zorunludur; güvenli elektronik imza da el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur, imzanın el yazısı dışında bir araçla atılması ise ancak örf ve âdetçe kabul edilen durumlarda ve özellikle çok sayıda çıkarılan kıymetli evrakın imzalanmasında yeterli sayılır.
Resmi Metin
c. İmza
Madde 15- (1) İmzanın, borç altına girenin el yazısıyla atılması zorunludur. Güvenli elektronik imza da, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur.
(2) İmzanın el yazısı dışında bir araçla atılması, ancak örf ve âdetçe kabul edilen durumlarda ve özellikle çok sayıda çıkarılan kıymetli evrakın imzalanmasında yeterli sayılır.
(3) Görme engellilerin talepleri halinde imzalarında şahit aranır. Aksi takdirde görme engellilerin imzalarını el yazısı ile atmaları yeterlidir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Değişiklik Bilgisi
Bu maddenin metni aşağıdaki değişiklik ile güncel hâline gelmiştir. Madde yürürlüktedir; önceki ilgili metin aşağıda gösterilmiştir.
- Değişiklik 3. fıkra 6111 s. K. m.213
Önceki metni göster
Kanunlaşan ancak hiç yürürlüğe girmeyen ilk metin - yürürlükte değildir: Usulüne göre onaylanmadıkça veya imza ettikleri sırada metnin içeriğini bildikleri ispat edilmedikçe, görme engellilerin imzaları onları bağlamaz. Kabul: 13/2/2011 · RG/Yürürlük: 1/7/2012 Bu ilk metin hiç yürürlüğe girmemiştir: 6098 yürürlüğe girmeden (1/7/2012), 6111 s.K. m.213 ile değiştirilmiştir (6111 RG 25/2/2011-27857 Mükerrer). Kaynaklar: Eski metin kaynağı: Resmî Gazete · Değişiklik kaynağı: Resmî Gazete
Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.
Avukat Yorumu
Bu maddede kural nettir: bir borç altına giriyorsanız imzanız ilke olarak el yazısıyla, ıslak atılmalıdır. Güvenli elektronik imza (nitelikli e-imza), el yazısı imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur ve onunla eşdeğerdir. Ancak dikkat: ekrana çizilen, taranıp yapıştırılan ya da basit/şifresiz her “dijital imza” güvenli e-imza değildir; bunlar geçerli imza yerine geçmez. El yazısı dışında mekanik veya basılı imza ise yalnızca örf ve âdetçe kabul edilen hallerde, özellikle çok sayıda çıkarılan kıymetli evrakta yeterlidir; sıradan bir sözleşmeye taşınamaz.
Görme engelliler bakımından 2011 düzenlemesiyle gelen kural şudur: imzada şahit ancak kendileri talep ederse aranır, aksi halde el yazısıyla atılan imza yeterlidir. Avukat olarak uyarım: imzayı inkâr edildiğinde ispat yükü, senedi dayanak gösteren taraftadır. Bu nedenle ıslak imzayı veya güvenli e-imza kaydını baştan belgeleyin ki, ileride TBK m.15 kapsamında imzanın geçerliliği tartışmaya açıldığında elinizde sağlam dayanak bulunsun.
Gerekçe
Bu gerekçe 6098 sayılı Kanunun ilk kabul metnine aittir; sayfadaki hüküm daha sonra düzenleme görmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 14. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının dört fıkradan oluşan 15. maddesinde, imza düzenlenmektedir.
Maddenin birinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 14. maddesinin birinci fıkrasında olduğu gibi, imzanın borç altına girenin el yazısıyla atılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte, aynı fıkraya, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 4. maddesinde güvenli elektronik imzanın tanımlandığı göz önünde tutularak, güvenli elektronik imzanın da el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurduğunu belirten yeni bir hüküm eklenmiştir. Nitekim, 5070 sayılı Kanunun 5. maddesine göre de: “Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.” Yine aynı Kanunun 22 nci maddesiyle, 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununun 14. maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir: “Güvenli elektronik imza elle atılan imza ile aynı ispat gücünü haizdir.” Bu durum karşısında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 14. maddesinin birinci fıkrasında olduğu gibi, Tasarının 15 inci maddesinin birinci fıkrası iki cümle halinde kaleme alınarak fıkranın, güvenli elektronik imzayı da kapsayacak biçimde düzenlenmesinde zorunluluk görülmüştür.
Maddenin ikinci fıkrasında, imzanın el yazısı dışında bir araçla atılmasının yeterli olduğu durumlar belirtilmiştir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında körlerin imzalarının, onları bağlamayacağı kuralı ile bu kuralın istisnası düzenlenmiştir. “Görme özürlülerin imzaları” şeklindeki nitelendirmenin, “görme yeteneğinin tam olarak kaybı”nı ifade etmekte yetersiz kaldığı düşüncesiyle, “körlerin imzaları” ifadesinin kullanılması zorunlu görülmüştür. Ayrıca, 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 50. maddesinin (c) bendi ile, 818 sayılı Borçlar Kanununun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılmasının, görme yeteneğinden tamamen yoksun kişilerin, imzaladıkları sırada içeriğini bildiklerinin ispat edilmesine gerek olmaksızın, kendilerini borç altına sokan hukuki işlemler karşısında korumasız bırakılmaları sonucunu doğuracağı için, bu fıkranın Tasarı metninden çıkarılması uygun görülmemiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununda mevcut olmadığı için yeni bir hüküm niteliğindeki Tasarının 15. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, açığa atılan imzanın hükmü ile açığa atılan imzanın üstündeki metnin, anlaşmaya aykırı olarak yazıldığı iddiasında ispat yükü düzenlenmektedir. Bu yeni hükümle, aslında bir ispat hukuku sorunu olmakla birlikte, uygulamada sıkça karşılaşılan, doktrinde ve mahkeme kararlarında “açığa imza” veya “beyaza imza” olarak nitelendirilen hukuki olguyla ilgili bir düzenleme yapılması yararlı görülmüştür. Boş bir kağıda (veya buna benzer diğer maddelere) atılan imzaların üstünün, sonradan doldurulup borç senedine dönüştürülmesi durumunda, sonradan yazılan metnin, o metindeki imzayı atanın iradesine uygun olduğu, bir adi karine olarak kabul edilmiştir. Buna göre, durumun özelliği aksini göstermedikçe, açığa imza atan, sonradan yazılan metnin anlaşmaya aykırılığını ispat yükü altında olacaktır.