Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 16 Yazılı şekil: d. İmza yerine geçen işaretler
TBK 16, yazılı şekilde imza atamayanlar, usulüne göre onaylanması koşuluyla imza yerine parmak izi, el ile yapılmış bir işaret ya da mühür kullanabilir; kambiyo senetlerine ilişkin hükümler saklıdır.
Resmi Metin
d. İmza yerine geçen işaretler
Madde 16- (1) İmza atamayanlar, imza yerine usulüne göre onaylanmış olması koşuluyla, parmak izi, el ile yapılmış bir işaret ya da mühür kullanabilirler.
(2) Kambiyo senetlerine ilişkin hükümler saklıdır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
İmza atamayan kişi, örneğin okuma yazma bilmeyen ya da elini kullanamayan biri, sözleşmeyi geçerli biçimde bağlanabilir; ancak bunun için parmak izi, el ile yapılmış bir işaret veya mühür kullanması ve bu işaretin usulüne göre onaylanmış olması gerekir. Uygulamada bu onay genellikle noter eliyle yapılır.
Kritik nokta şudur: onay yoksa işaret geçersizdir. Yani sırf parmak izi basılmış olması yetmez; usulüne uygun bir tasdik olmadan o belge imza yerine geçmez. Bu nedenle imza atamayan müvekkille çalışırken işlemi noterde yaptırmak en güvenli yoldur.
İki ayrımı karıştırmayın. Birincisi, kambiyo senetlerinde (bono, poliçe, çek) bu kural işlemez; oralarda parmak izi yeterli olmaz, özel hükümler saklıdır. İkincisi, bu düzenleme güvenli elektronik imzadan (TBK m.15) tamamen farklıdır ve yalnızca imza atamayan kişiye özgüdür.
Gerekçe
818 sayılı Borçlar Kanununun 15. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 16. maddesinde, imza yerine geçen işaretler düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 15. maddenin kenar başlığında kullanılan “d. İmza makamına kaim olacak işaretler” ibaresi, Tasarıda, “d. İmza yerine geçen işaretler” şeklinde değiştirilmiştir.
Tasarının 16. maddesinde, imza yerine geçen işaretler düzenlenmekle birlikte, kambiyo senetlerine ilişkin hükümler saklı tutulmaktadır. Nitekim, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun poliçelere ilişkin 668. maddesinin ikinci fıkrasına göre: “El yazısı ile olan imza yerine, mihaniki herhangi bir vasıta veya el ile yapılan veyahut tasdik edilmiş olan bir işaret yahut resmi bir şahadetname kullanılamaz.” Bu hüküm, aynı Kanunun 690. maddesinin birinci fıkrasında yapılan yollama uyarınca, bonolar hakkında da uygulanır. Yine aynı Kanunun 730. maddesinin (19) numaralı bendinde, poliçelere ilişkin 668. maddeye yapılan yollama uyarınca, çeklerde de imzanın keşideci tarafından elle atılması yasal bir zorunluluktur.
818 sayılı Borçlar Kanununun 15. maddesinde, imza atamayan kişilerin “usulen tasdik olunmuş ve el ile yapılmış bir alamet vazetmeye yahut resmi bir şahadetname kullanmaya mezun” oldukları belirtildiği halde, Tasarının 16. maddesinde, imza atamayanların “imza yerine, parmak izi veya usulüne göre onaylanmış olması koşuluyla, el ile yapılmış bir işaret veya mühür” kullanabilecekleri öngörülerek, söz konusu maddenin, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumuzun 297. maddesindeki düzenlemeyle uyumlu bir hale gelmesi sağlanmıştır.