Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 18 Borç tanıması
TBK 18, bir borcun sebebini (hukuki dayanağını) içermese dahi borç tanıması geçerlidir; borçlunun alacaklıya karşı borcun sebebini göstermeksizin yaptığı soyut (mücerret) borç tanıması geçerli bir borç doğurur.
Resmi Metin
Borç tanıması
Madde 18- Borcun sebebini içermemiş olsa bile borç tanıması geçerlidir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Borç tanıması, borçlunun bir miktar borcu olduğunu, bu borcun nereden kaynaklandığını (satıştan mı, ödünçten mi, kiradan mı) açıklamaksızın kabul etmesidir. TBK m.18 bu tür bir ikrarı geçerli sayar; yani belgede sebep yazmıyor diye tanıma geçersiz olmaz.
Pratik etkisi ispat yükünde ortaya çıkar. Elinde sebepsiz bir borç tanıması bulunan alacaklı, borcun hangi ilişkiden doğduğunu ispat etmek zorunda kalmaz. Artık tanımayı çürütmek, yani borcun sebebinin hiç bulunmadığını ya da geçersiz olduğunu (örneğin ödendiğini) ispat etmek borçluya düşer.
Buna karşın bu, borcu sebebinden büsbütün koparan tam soyut bir borç doğurmaz. Sebep (illet) hâlâ tartışılabilir; tanıma yalnızca alacaklıya ispat kolaylığı sağlar. Bu nedenle metin sebebi açıkça yazmasa da, altında yatan ilişki yargılamada incelenebilir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 18. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 17. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 18. maddesinde, borcun sebebini içermeyen borç tanıması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 17. maddesinin kenar başlığında kullanılan “C. Borcun sebebi” şeklindeki ibare, madde içeriğiyle uyumlu hale getirilerek, “C. Borç tanıması” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 17. maddesinde kullanılan “…borç ikrarı muteberdir.” şeklindeki ibare yerine, Tasarının 18. maddesinde, “Borç tanıması… geçerlidir.” şeklindeki ibarenin kullanılması, teorik esaslara daha uygun görülmüştür. Gerçekten, söz konusu maddeyle, medeni yargılama usulünde, davanın tarafları arasında bir çekişmenin varlığını gerektiren bir borç ikrarının düzenlenmesi amaçlanmamıştır. Tasarının 18. maddesinde, borcun sebebi (ifa sebebi, alacak sebebi, bağışlama sebebi veya rücu alacağına sahip olma sebebi) belirtilmemiş olsa bile, böyle bir borç tanımasının geçerli olduğu kabul edilmektedir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 236. ve onu izleyen maddelerinde düzenlenen “ikrar” terimiyle karıştırılmaması için, “borç ikrarı” yerine, “borç tanıması” teriminin kullanılması tercih edilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.