İİK Madde 269 - Adi kira ve hasılat kiraları için ödeme emri ve itiraz müddeti

Paylı mülkiyete konu akaryakıt istasyonunun kiraya verenlerinden biri, kira alacağı için başlattığı takibe itirazın kaldırılmasını ve kiracının tahliyesini istemiştir. İlk derece mahkemesi itirazın kaldırılması ve tazminat taleplerini kabul etmiş, tahliye istemini reddetmiştir. Daire, kiraya verenler arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan takibin ve davanın tek kiraya veren tarafından yürütülmesi nedeniyle tahliye koşullarının oluşmadığını, buna karşılık kiraya verenin kendi payına düşen kira alacağı için takip yapmasında usulsüzlük bulunmadığını ve kiracının ödeme olgusunu ispatlayamadığını belirterek her iki tarafın istinaf başvurusunu da esastan reddetmiştir.

Uyuşmazlık, ihaleyle taşınmazı alan alacaklının kira alacağının tahsili ve tahliye istemiyle yürüttüğü ilamsız takibe yapılan itirazın kaldırılmasına ilişkindir. İlk derece mahkemesi, yazılı veya sözlü kira sözleşmesi bulunmadığı ve uyuşmazlığın genel mahkemelerde çözülmesi gerektiği gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir. Daire, kira sözleşmesinin şekle bağlı olmadığını, ancak tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulabileceğini belirtmiş; kira ilişkisinin yargı kararıyla kurulduğu ve karşı tarafın başka dosyada kira ilişkisini kabul ettiği yönündeki iddiaları, davacının aynı dosyada karşı tarafı hiçbir hakka dayanmayan işgalci olarak nitelemesi ve kira sözleşmelerini sahte saymış olması karşısında yerinde görmemiş, istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kiraya veren, ödenmeyen işyeri kiraları için başlattığı icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasını ve kiracının tahliyesini istemiştir. İlk derece mahkemesi itirazın kaldırılması istemini kabul etmiş, salgın nedeniyle duran süreler dikkate alındığında otuz günlük ödeme süresi dolmadan tahliye istendiği gerekçesiyle tahliye talebini reddetmiştir. Daire; ödeme emrinin durma süresi içinde tebliğ edildiğini, sürenin 15/06/2020 tarihinde başlayıp 15/07/2020 tarihinde dolduğunu, oysa tahliye istemli davanın 06/07/2020 tarihinde açıldığını belirlemiş; yasal ödeme süresi dolmadan icra mahkemesinden tahliye istenemeyeceğinden tahliye talebinin reddini isabetli bularak kiraya verenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Kira bedelinin ödenmemesi üzerine başlatılan takibe itiraz edilince kiraya veren, itirazın kaldırılması ve temerrüt nedeniyle tahliye istemiyle icra hukuk mahkemesine başvurmuş, mahkeme istemi tümüyle kabul etmiştir. Kiracının istinaf başvurusunu inceleyen daire, ödeme süresi içinde ödemenin ispatlanamadığını belirterek itirazın kaldırılması bakımından karara aykırılık görmemiş; buna karşılık ödeme emrinin tebliğinden itibaren otuz günlük yasal ödeme süresi dolmadan tahliye istenemeyeceğini saptamıştır. Yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararı kaldırarak, itirazın kaldırılması istemini kabul edip tahliye istemini reddeden yeni hüküm kurmuştur.

Kira alacağının tahsili için başlatılan haciz ve tahliye istemli takipte kiracı, kira ilişkisine karşı çıkmadan borca ve fer'ilerine itiraz etmiş; kiraya veren itirazın kaldırılması ile tahliye istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul ederek itirazı asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden kaldırmış, kiracının tahliyesine karar vermiştir. Daire, kira ilişkisinin kesinleştiğini, brüt kira bedelinden stopaj düşülerek net miktar üzerinden takip yapılması gerektiğini ve takipten sonra yapılan kısmi ödemenin öncelikle fer'i alacaklara mahsup edileceğini benimseyerek kararda usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığı sonucuna varmış, kiracının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.