Şart bileşiktir: muhatap, içine serbestçe girilemeyen veya arananın kolayca bulunması mümkün olmayan yerde fiilen bulunmalıdır. Kanun otel, hastane, tedavi veya istirahat evi, fabrika, mektep, talebe yurdu sayar; sayım örnekleyicidir.
Şu özel rejimler TK m.18’in yerine geçebilir:
- Vekille takip edilen işte tebligat TK m.11 uyarınca vekile yapılır; kararların sanıklara tebliğine ilişkin ceza usulü hükümleri saklıdır.
- Kanuni mümessili bulunan ya da bulunması gereken muhatapta, bizzat kendisine yapılması icabetmedikçe tebligat TK m.11 uyarınca mümessile yapılır.
- Astsubaylar hariç erata tebliğ TK m.14 birinci fıkra gereği en yakın üste yapılır.
- Diğer askeri şahıslarda TK m.14 ikinci fıkra, yalnız birlik veya müessesede tebligat icabeden hallerde nöbetçi amiri veya subayını görevlendirir.
- TK m.19 mevkuf ve mahkumlarda sıfat esaslıdır.
Madde iki kademelidir, sıra atlanamaz: yeri idare eden veya muhatabın bulunduğu kısmın amiri muhatabı derhal buldurur ya da tebliği temin eder; olmazsa tebliğ kendilerine yapılır. Ölçüt unvan değil işlevdir. Kazai tebligatta TK m.39 işler: bu kişilerin o davada hasım olarak alakaları varsa muhatap namına kendilerine tebliğ yapılamaz.
Bu kişiler muhatabın muvakkaten başka yere gittiğini belirtirse önce TK m.20 işler: beyan ve beyan sahibinin adı soyadı tebliğ mazbatasına yazılır, altı beyan sahibince imzalanır ve evrak kendilerine verilir; kabule mecburdurlar. Ancak beyan sahibi imzadan imtina eder ya da evrakı kabulden çekinirse, TK m.20’nin yollamasıyla TK m.21 uygulanır. TK m.20 yolunda tebliğ, evrakın bu kişilere verildiği tarihte, ihbarname kapıya yapıştırılmışsa o tarihten onbeş gün sonra yapılmış sayılır.
Usulsüzlüğün sonucunu TK m.32 belirler: usulüne aykırı tebliğ, muhatap tebliğe muttali olmuşsa muteber sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi addolunur. Sınır: madde mevcut ama sakat tebliği onarır, hiç yapılmamışı geçerli kılmaz.
