TBK Madde 347 - Bildirimle sona erme: Genel olarak

Davacı, taşınmaza yönelik müdahalenin önlenmesi ve ecrimisil talebiyle dava açmış; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi de davacı vekilinin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Uyuşmazlık, taraflar arasında 01/07/2008 başlangıç tarihli on yıl süreli imzalanan kira sözleşmesinin süre bitiminden sonra devam edip etmediği noktasında toplanmıştır. Yargıtay, sözleşmenin TBK 347 gereği aynı koşullarla yıldan yıla yenilenerek devam ettiğini ve fesih bildirimi, mahkeme kararı ya da kiralananın yok olması gibi bir sona erme hâlinin bulunmadığını, dolayısıyla kira ilişkisinin sürdüğünü belirtmiştir. Bu nedenle davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve usul ve kanuna uygun bulunan bölge adliye mahkemesi kararı HMK m.370/1 uyarınca oy birliğiyle onanmıştır.

Davacı, 20.02.2014'te satın aldığı ve davalının 1993'ten beri kiracı olduğu taşınmazı işyeri ihtiyacıyla tahliye ettirmek istemiş; yerel mahkeme, kira sözleşmesinin 01.01.2014'ten itibaren belirsiz süreli hale geldiği ve ihtiyaç ihtarının üç aylık fesih süresine uyulmadan tebliğ edildiği gerekçesiyle davayı süreden reddetmiştir. Yargıtay ise konut ve çatılı işyeri kirasında sözleşmenin belirsiz hale gelmeyip yıllık yenilendiğini, 01.01.2013 başlangıçlı bir yıllık sözleşmenin 01.01.2015'te sona erdiğini ve 26.01.2015'te açılan davanın süresinde olduğunu belirterek işin esasına girilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı davacı yararına bozmuştur.

Davacı, kiracının kahvehane olarak işlettiği dükkânı 07/07/2014'te satın almış ve on yılı aşkın süredir kendiliğinden yenilenen kira ilişkisi nedeniyle TBK m.347 uyarınca noter ihtarıyla kira dönemi sonu olan 02/10/2015'te tahliye istemiş, kiracı çıkmayınca tahliye davası açmıştır. Mahkeme davayı kabul etmiş, davalı temyiz etmiştir. Yargıtay esasa yönelik itirazları yerinde görmemiş; ancak harç ve vekalet ücretinin davacının bildirdiği 6.000 TL yıllık kira bedeli yerine kesinleşmemiş kira tespiti raporundaki 36.000 TL üzerinden hesaplanmasını Harçlar Kanunu m.43/1'e aykırı bularak hükmü bu yönden düzeltmiş ve düzeltilmiş şekliyle onamıştır.

Davacı kiraya veren, 18/08/2010 tarihli bir yıl süreli kira sözleşmesinin belirli süreli olması nedeniyle tarafınca feshedildiğini ve feshin noter ihtarnamesiyle davalı kiracıya bildirildiğini belirterek sözleşmenin feshi ile kiralananın tahliyesini istemiş, davalı ise davanın reddini dilemiştir. Mahkeme davayı kabul ederek akdin feshine ve tahliyeye karar vermiş, hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir. Yargıtay, kiralananın mesken olarak kiralandığını, konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih ve tahliye sebeplerinin sınırlı olduğunu ve kanunda yazılı olmayan bir nedenin tek taraflı bildirimle fesih hakkı vermediğini belirterek, davanın reddi gerekirken kabulünü usul ve yasaya aykırı bulmuş ve hükmü davalı yararına bozmuştur.

Davacılar, 20/05/2002 tarihli kira sözleşmesiyle kiracı olan davalıların taşınmazını 13/09/2011'de satın almış, 30/01/2015 tarihli ihtarnameyle sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildirerek fesih ve tahliye istemiştir. Sulh hukuk mahkemesi davayı kabul ederek kiralananın tahliyesine karar vermiştir. Yargıtay ise bir yıl süreli sözleşmenin on yıllık uzama süresinin 20/05/2013'te dolduğunu, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu sürenin henüz gerçekleşmediğini ve 6101 sayılı Kanun geçici m.2 uyarınca davacının dava hakkının 01/07/2017'den sonra doğacağını saptamıştır. Dava 09/06/2015'te açıldığından m.347 son cümlesinin henüz uygulanma olanağı bulunmadığı ve davanın reddi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.