TBK Madde 350 - Tahliye sebebi: a. Gereksinim, yeniden inşa ve imar

Kiraya veren şirket, davalı kiracıyla 21.12.2016 başlangıçlı beş yıl süreli kira sözleşmesi bulunduğunu, üretim kapasitesinin artması nedeniyle mevcut iş yerinin yetersiz kaldığını ve kendi iş yerinin bitişiğindeki kiralanana gereksinim duyduğunu belirterek, 05.11.2021 tarihli ihtarnameye rağmen tahliye etmeyen kiracının iş yeri ihtiyacı sebebiyle tahliyesini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi, bilirkişi raporları ve keşfe dayanarak üretim ve depolama için yeni alan gereksiniminin gerçek, samimi ve zorunlu olduğunu, kiracının kendi ihtiyacının belirleyici olmadığını kabul edip davayı kabul etmiş; davalının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kanıtlanan ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu niteliğini benimseyerek davalının temyiz itirazlarını reddetmiş ve Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle onamıştır.

Davacı, 13/11/2014 tarihinde satın alarak malik olduğu kiralananı kendi işyeri ihtiyacı için tahliye ettirmek istemiş; torna-freze alanında uzman olduğunu ve kendi işini kuracağını ileri sürmüştür. Yerel mahkeme önce ihtiyacı gerçek ve samimi bulmayarak davayı reddetmiş, Yargıtay'ın bozmasına uyularak yapılan yargılamada ise davayı kabul etmiştir. Ancak yargılama sırasında, davacının kiralananda faaliyet göstermek üzere münferiden temsile yetkili olduğu bir limited şirket kurduğu anlaşılmıştır. Yargıtay, gerçek kişinin şirketin ihtiyacı için tahliye isteyemeyeceğini, mahkemenin bu hususu değerlendirmesi gerektiğini belirterek kararı davalı yararına bozmuştur.

Kiraya veren ve malik sıfatındaki davacılar, evlenip bir çocuğu olan malikin aynı apartmandaki 80 m2'lik dairesinin konut ihtiyacını karşılamadığını ileri sürerek kiralananın ihtiyaç nedeniyle tahliyesini istemiş; davalı ise ihtiyacın samimi olmadığını, amacın kira bedelini artırmak olduğunu savunmuştur. Sulh hukuk mahkemesi, davacının apartmandaki boş başka taşınmazlarını yeniden kiraya vermesini hayatın olağan akışına aykırı bularak ihtiyacı samimi görmemiş ve davayı reddetmiştir. Yargıtay, davacıların kiraya veren ve malik sıfatıyla dava açmalarında usulsüzlük bulunmadığını, ancak 8 numaralı dairenin tapu maliki, kiraya verilme tarihi ve malik davacının ihtiyacını karşılayıp karşılamayacağının araştırılmadığını, ayrıca malikin 6 numaralı konuttan çıkıp başka bir konut kiraladığının gözetilmediğini belirterek eksik araştırma nedeniyle hükmü bozmuştur.

Taşınmaz malikleri, babalarının vekaleten davalıya kiraya verdiği işyeri için TBK m.347/2'deki on yıllık uzama süresinin dolduğunu ve ihtarla sözleşmeyi feshettiklerini ileri sürerek kiralananın tahliyesini istemiş; davalı ise bu tahliye hakkının yalnızca kiraya verene tanındığını, maliklerin bundan yararlanamayacağını savunmuştur. Sulh hukuk mahkemesi, dava açma hakkının kiraya verene ait olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay, davalının temyizini sekiz günlük süre geçtiğinden reddetmiş; davacılar yönünden ise Anayasa m.35 ve TMK m.683 karşısında, kanunda malikin dava açamayacağına dair açık bir kural bulunmadığından, kiraya veren konumunda olmayan malikin de tahliye davası açabileceğini belirterek hükmü davacılar lehine bozmuştur.