TMK Madde 840 - Taşınmaz yükünün tescili ve kazanılması

TMK Madde 840 Taşınmaz yükünün tescili ve kazanılması

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 07.09.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 840, taşınmaz yükünün kurulması için tapu kütüğüne tescilin şart olmasını, tescilde Türk parası veya yabancı para ile belirlenmiş bir miktarın gösterilmesini ve dönemsel edimlerde aksi kararlaştırılmadıkça yıllık edimlerin yirmi katının gösterilmesini ile aksine hüküm yoksa kazanma ve tescilde taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümlerin uygulanmasını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Tescil ve kazanma

Madde 840- (1) Taşınmaz yükünün kurulması için tapu kütüğüne tescil şarttır.

(2) Tescilde, taşınmaz yükünün değeri olarak Türk parası veya yabancı para ile belirlenmiş bir miktar gösterilir. Dönemsel edimlerde sicilde gösterilecek miktar, aksi kararlaştırılmış değilse, yıllık edimlerin yirmi katıdır.

(3) Aksine bir hüküm yoksa, taşınmaz yükünün kazanılmasında ve tescilinde taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümler uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz yükünün kurulması için tapu kütüğüne tescilin şart olmasını, tescilde Türk parası veya yabancı para ile belirlenmiş bir miktarın gösterilmesini ve dönemsel edimlerde aksi kararlaştırılmadıkça yıllık edimlerin yirmi katının gösterilmesini ile aksine hüküm yoksa kazanma ve tescilde taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümlerin uygulanmasını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra tescilin kurucu nitelikte olduğunu hükme bağlar. İkinci fıkra tescilde Türk parası veya yabancı para ile bir miktarın gösterilmesini ve dönemsel edimlerde yıllık edimin yirmi katının kullanılmasını öngörür. Üçüncü fıkra aksine hüküm yoksa kazanma ve tescilde taşınmaz mülkiyetine ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla uygulanmasını düzenler. Avukatlık pratiğinde taşınmaz yükü kuran vekili tescilde gösterilecek değer hesabını ve dönemsel edim için yirmi katı kuralını dosyaya işlemelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 755 inci maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Madde, konu ve kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. İsviçre Medeni Kanununun 783 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra halinde düzenlenmiştir. Yürürlükteki metinden farklı olarak, yükümün değeri olarak Türk parasının yanı sıra bu konudaki Ülkemiz pozitif hukukundaki gelişmelere uygun olarak yabancı para ile belirlenmiş bir miktar gösterilme olanağı da getirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay HGK E. 2011/396 K. 2011/463 06.07.2011 Onama

Vakıf şerhi hukuki nitelikçe taşınmaz yüküdür; TMK m.840/son gereği kazanılması ve tesciline taşınmaz mülkiyeti ile tapu siciline ilişkin hükümler uygulanır. Evveliyat kaydında olmayan böyle bir şerh, ilgilinin rızası veya mahkeme kararı olmadan idarece tek yanlı konulamaz.

Detaylı özeti gör

Davacılar, 22.01.1996 tarihinde satış yoluyla paydaş malik oldukları taşınmazın tapu kaydına 16.09.2008 tarihinde yazdırılan vakıf şerhinin terkinini istemiş, yerel mahkeme davanın kabulüne karar vermiş, Özel Daire vakfın türünün yöntemince araştırılmadığı gerekçesiyle bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, vakıf şerhini taşınmaz yükü olarak nitelendirip TMK m.840/son yollamasıyla tapu siciline ilişkin hükümlere, özellikle m.1027'ye başvurmuştur. Dosya kapsamında taşınmazın evveliyatından beri kayıtta vakıf şerhi bulunmadığı, şerhin Vakıflar İdaresinin tek taraflı işlemiyle ve bu taşınmazı kapsamayan Eskişehir İdare Mahkemesi kararına dayanılarak konulduğu saptanmıştır. Direnme kararı, ilgilinin rızası veya kendisini bağlayan bir mahkeme kararı olmadan konulan şerhin terkini gerektiği yönündeki değişik gerekçeyle 06.07.2011 tarihinde oy birliğiyle onanmıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 840, irtifak hakları ve taşınmaz yükü bağlamında tescil ve kazanma düzenlemesidir.

Adana’da gayrimenkul davalarında avukat desteği