Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 792 Yararlanan taşınmazın bölünmesi
TMK 792, yararlanan taşınmazın parsellere bölünmesi hâlinde irtifak hakkının her parsel yararına devam etmesini, sınırlı parselde kalan irtifakın terkin istemini ve tapu sicil memurunun bildirim usulünü üç fıkra üzerinden düzenler.
Resmi Metin
Yararlanan taşınmazın bölünmesi
Madde 792- (1) Yararlanan taşınmazın parsellere bölünmesi hâlinde kural, irtifak hakkının her parsel yararına devam etmesidir.
(2) Ancak, durum ve koşullara göre irtifak hakkı yalnız bir parselin yararına kullanılabiliyorsa, yüklü taşınmazın maliki diğer parseller için irtifak hakkının terkinini isteyebilir.
(3) Tapu sicil memuru, bu istemi irtifak hakkı sahibine bildirir ve onun bir ay içinde itiraz etmemesi hâlinde irtifak hakkını terkin eder.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, yararlanan taşınmazın parsellere bölünmesi hâlinde irtifak hakkının her parsel yararına devam etmesini, sınırlı parselde kalan irtifakın terkin istemini ve tapu sicil memurunun bildirim usulünü üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra yararlanan taşınmazın parsellere bölünmesi hâlinde kuralın irtifak hakkının her parsel yararına devam etmesi olduğunu hükme bağlar; bölünme yolu ile irtifak hakkı çoğalmış parsellere yansır. İkinci fıkra durum ve koşullara göre irtifak hakkı yalnız bir parselin yararına kullanılabiliyorsa, yüklü taşınmazın malikinin diğer parseller için irtifak hakkının terkinini isteyebileceğini öngörür. Üçüncü fıkra tapu sicil memurunun bu istemi irtifak hakkı sahibine bildireceğini ve onun bir ay içinde itiraz etmemesi hâlinde irtifak hakkını terkin edeceğini düzenler. Avukatlık pratiğinde irtifak hakkı sahibi vekili tapu memurundan gelen bildirime bir ay içinde yazılı itirazı ileterek hakkın terkin olmasını engellemelidir.
Gerekçe
Eski Kanunun 715 inci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Madde İsviçre Medeni Kanununun 743 üncü maddesine uygun olarak üç fıkra halinde düzenlenmiştir. Konu ve kenar başlıklarıyla birlikte, kaynak Kanun da göz önünde tutularak, arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Bu konuda, yürürlükteki maddenin ikinci cümlesindeki “bu haktan fiilen yalnız bir kısım istifade edebiliyorsa” ifadesi, “durum ve koşullara göre irtifak hakkı yalnız bir parselin yararına kullanılabiliyorsa” biçiminde değiştirilmiştir. Bu değişikliğe gidilmesinin nedeni terkini isteme açısından, sadece “fiilen kullanamama”nın değil, bunun yanında olayın diğer somut özelliklerinin de değerlendirmeye katılması gerektiği düşüncesine dayanmaktadır.
Maddenin birinci fıkrasında sözü edilen “taşınmazın parsellere bölünmesi” ifadesindeki “parsel” sözcüğü mutlaka 3402 sayılı Kadastro Kanunu kapsamında, ve anlamındaki “parsel” şeklinde anlaşılmamalıdır. Bu Kanun kapsamına girmeyen “parseller” de buraya girer. Hukukumuz açısından “parsel” sözcüğü, Tapu Sicil Tüzüğünde de (m.65-68) kullanılmıştır.
7 Haziran 1994 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tapu Sicil Tüzüğünün 65 ve 68 inci maddelerinde bir taşınmaz malın ayrılmasında (ifrazında) her yeni parça için “parsel” sözcüğünü kullanmış olması ve yurdumuzun kadastrosunun tamamlanması halinde tüm taşınmazların da teknik olarak parsel şeklinde anılacağı hususları göz önünde tutularak; maddenin birinci fıkrasında “taşınmazın parçalara bölünmesi” şeklindeki bu ifade yerine, “taşınmazın parsellere bölünmesi” ifadesine yer verilmesi uygun görülmüştür. Bu nedenledir ki, maddede geçen “parsel” sözcüğünün mutlaka kadastro görmüş bir taşınmazı anlatmadığı, henüz kadastrosu tamamlanmamış yerlerde maddenin öngördüğü anlamdaki bölünmeler sonucu oluşan parçaları da içerdiği unutulmamalıdır.