Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 789 Geçit, otlatma ve su alma haklarının kapsamı
TMK 789, tarla yolu, yaya veya araba geçidi gibi geçit hakları ile hayvan otlatma, sulama, tarlalara su alma haklarının kapsamının belirlenmesini tek fıkra üzerinden düzenler ve normatif sıralamayı üç kademede ortaya koyar.
Resmi Metin
Özel kanun hükümleri ve yerel âdet
Madde 789- Tarla yolu, yaya veya araba geçidi gibi geçit hakları ile hayvan otlatma, hayvan sulama, tarlalara veya arklara su alma hakları ve benzeri hakların kapsamını belirlemede taraflar arasındaki anlaşma veya özel kanun hükümleri, yoksa yerel âdet uygulanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, tarla yolu, yaya veya araba geçidi gibi geçit hakları ile hayvan otlatma, sulama, tarlalara su alma haklarının kapsamının belirlenmesini tek fıkra üzerinden düzenler ve normatif sıralamayı üç kademede ortaya koyar. Tek fıkra tarla yolu, yaya veya araba geçidi gibi geçit hakları ile hayvan otlatma, hayvan sulama, tarlalara veya arklara su alma hakları ve benzeri hakların kapsamını belirlemede taraflar arasındaki anlaşma veya özel kanun hükümlerinin, yoksa yerel âdetin uygulanacağını hükme bağlar; üç kademeli normatif çerçeve kurulmuştur: önce anlaşma, sonra özel kanun, en son yerel âdet. Bu hakların tarımsal yapısı ağır basan yörelerde uzun süre davasız ve iyiniyetli kullanım biçimi de yerel âdetin somut içeriğini oluşturur. Avukatlık pratiğinde geçit veya hayvan sulama hakkı uyuşmazlığında vekili önce taraflar arasındaki yazılı anlaşmayı, sonra ilgili özel kanunu incelemeli, son olarak yerel âdetin somut içeriğini bilirkişi raporuyla saptamalıdır.
Gerekçe
Eski Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.
Kaynak İsviçre Medeni Kanununun tarla yolu, yaya veya araba geçidi gibi geçit hakları ile hayvan otlatma, hayvan sulama, tarlalara veya arklara su alma gibi hakların özel olarak düzenlenmedikleri takdirde, bunların kanton hukukuna ve mahalli adete göre belirleneceklerini öngören 740 ıncı maddesi, yürürlükteki Kanunumuza alınmamıştır. Oysa, tarımsal özelliği ağır basan Ülkemizde de sözü geçen hakların yerel adetlere dayalı olarak, yaygın biçimde ortaya çıktığı bir gerçektir. Bu durum göz önüne alındığında, İsviçre Medeni Kanununun 740 ıncı maddesinin yürürlükteki Kanuna alınmamış olması, bir eksiklik olarak ortaya çıkmaktadır. İşte bu eksikliği gidermek, özellikle Ülkemizde de kendini gösteren bir ihtiyaca cevap vermek üzere, Ülkemiz yapısına uygun düşecek şekilde, taraflar arasındaki anlaşmanın uzun süreden beri davasız ve iyiniyetli kullanım biçimini de kapsadığı kabul edilerek, “anlaşma veya özel kanun hükümleri, yoksa yerel adet uygulanır.” şeklinde kaleme alınarak, bu madde konulmuştur.