TMK Madde 787 İrtifakın kapsamının tescile göre belirlenmesi
TMK 787, irtifak hakkının kapsamının belirlenmesinde tescile öncelik tanınmasını ve tescilden anlaşılmayan hâllerde başvurulacak ölçütleri iki fıkra üzerinden düzenler.
Resmi Metin
Tescile göre
Madde 787- (1) İrtifaktan doğan yetki ve yükümlülükleri açıkça belirlediği ölçüde tescil, irtifakın kapsamını belirlemede esas oluşturur.
(2) Tescilden açıkça anlaşılmadığı hâllerde kapsam, tescilin sınırları içinde, irtifak hakkının kazanılma sebebine veya uzun süreden beri davasız ve iyiniyetle kullanılış biçimine göre belirlenir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Madde, irtifak hakkının kapsamının belirlenmesinde tescile öncelik tanınmasını ve tescilden anlaşılmayan hâllerde başvurulacak ölçütleri iki fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra irtifaktan doğan yetki ve yükümlülükleri açıkça belirlediği ölçüde tescilin irtifakın kapsamını belirlemede esas oluşturduğunu hükme bağlar; tescil ana ölçüt, ancak açıkça belirleme şartına bağlı kapsam çerçevesi olmuştur. İkinci fıkra tescilden açıkça anlaşılmadığı hâllerde kapsamın, tescilin sınırları içinde, irtifak hakkının kazanılma sebebine veya uzun süreden beri davasız ve iyiniyetle kullanılış biçimine göre belirleneceğini öngörür; iki ek ölçüt sayılmış olup tescil sınırları aşılamaz. Avukatlık pratiğinde irtifak kapsamı uyuşmazlığında vekili önce tapu sicilindeki tescil metnini incelemeli, açıkça belirleme yoksa kazanma sebebini ve uzun süreli iyiniyetli kullanım biçimini belge ile sabitlemelidir.
Gerekçe
Eski Kanunun 711 inci maddesini karşılamaktadır.
Hüküm değişikliği yoktur. Maddenin “Sicil kaydına göre şümulün tayini” şeklindeki kenar başlığı, “Tescile göre” olarak değiştirilmiştir. Madde kaynak Kanun da göz önünde tutularak arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. İrtifak hakkının kapsamının nasıl saptanacağını belirleyen maddede, kural olarak bir hüküm değişikliği yapılmamıştır. Ancak bu belirlemede tescilin esas olması gerektiği düşüncesinden hareketle, yürürlükteki metnin birinci fıkrasındaki “tapu sicilindeki kayıtlar” ibaresi “tescil” sözcüğü ile değiştirilmiş; Ayrıca İsviçre Medeni Kanununun 738 inci maddesine uygun olarak, irtifaktan doğan yetki ve yükümlülükleri açıkça belirlediği ölçüde irtifakın kapsamını tayinde tescilin esas olacağı kabul edilmiştir. Zaten doktrinde de yürürlükteki metnin birinci fıkrasında “açıkça belirleme” ifadesi yer almamış olmasına rağmen, İsviçre Medeni Kanununa dayanılarak; tescile ancak bu ölçü içerisinde itibar olunabileceği belirtilmektedir.
İkinci fıkrada da, irtifak hakkının kapsamının, bunun kazanılma sebebine veya uzun sureden beri davasız ve iyiniyetle kullanılış biçimine göre belirlenmesinin, ancak tescilden yetki ve yükümlülüklerin açıkça anlaşılamadığı hallerde söz konusu olabileceği hususu, daha belirgin bir şekilde açıklanmıştır.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe