TMK Madde 742 Doğal olarak akan su

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 742, doğal olarak akan suların komşu arazi malikleri arasındaki rejimini, akış değiştirme yasağını ve üst arazinin su tutma sınırlarını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Doğal olarak akan su

Madde 742- (1) Taşınmaz maliki, üst taraftaki araziden kendi arazisine doğal olarak akan suların ve özellikle yağmur, kar ve tutulmamış kaynak sularının akışına katlanmak zorundadır.

(2) Komşulardan hiçbiri bu suların akışını diğerinin zararına değiştiremez.

(3) Üstteki arazi maliki, alt taraftaki taşınmaza gerekli olan suyu, ancak kendi taşınmazı için zorunlu olduğu ölçüde tutabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, doğal olarak akan suların komşu arazi malikleri arasındaki rejimini, akış değiştirme yasağını ve üst arazinin su tutma sınırlarını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra taşınmaz malikinin üst taraftaki araziden kendi arazisine doğal olarak akan suların ve başta yağmur, kar ve tutulmamış kaynak sularının akışına katlanmak zorunda olduğunu hükme bağlar; alt arazi maliki doğal su akışına katlanmakla yükümlüdür. İkinci fıkra komşulardan hiçbirinin bu suların akışını diğerinin zararına değiştiremeyeceğini öngörür; akış değiştirme yasağı karşılıklıdır ve zarar verici değişiklik mutlak olarak yasaktır. Üçüncü fıkra üstteki arazi malikinin alt taraftaki taşınmaza gerekli olan suyu ancak kendi taşınmazı için zorunlu olduğu ölçüde tutabileceğini düzenler. Avukatlık pratiğinde doğal su akışı uyuşmazlığı dosyasında akış değiştirme iddiası bilirkişi raporuyla saptanmalı, üst arazinin su tutma sınırlarının zorunluluk ölçüsüyle çelişip çelişmediği teknik raporla belgelenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 666 ıncı maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre aslı olan 689 uncu maddeye uygun olarak üç fıkra haline getirilmiştir. Maddenin kenar başlığı da içeriğine uygun olarak ve artık dilimize yerleşmiş daha uygun sözcüklerle ifade edilerek “Kendi kendine akan suların cereyanı” yerine “Doğal olarak akan su” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2011/4943 K. 2011/6450 Bozma
Mülkiyet Usul

Taşınmaz maliki üst taraftaki araziden doğal olarak akan yağmur, kar ve tutulmamış kaynak sularının akışına katlanmak zorundadır; komşulardan hiçbiri bu su akışını diğerinin zararına değiştiremez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Davalının boru döşeme, kanal kapatma ve asfaltlama ile üst taşınmazdan doğal akan yağmur sularının akışını davacı taşınmazı zararına değiştirip değiştirmediği ve buna bağlı elatmanın önlenmesi, eski hale getirme ve tazmin istemi. Değerlendirme: Dosya kapsamında kot farkı ve davalı eylemiyle suların davacı arazisine akıp toprak kaymasına yol açtığı anlaşılmasına rağmen, mahkeme m.742 ve devamı hükümler yönünden uygun bir araştırma ve keşif yapmadan iddiayı kanıtlanmamış sayarak davayı reddetmiştir. Sonuç: Hükmün BOZULMASINA.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/18311 K. 2014/4116 Kısmi
Mülkiyet Usul

Taşınmaz maliki, üst taraftaki araziden kendi arazisine eğim nedeniyle doğal olarak akan yağmur sularının akışına TMK m.742 gereği katlanmak zorunda olduğundan, bu suya dayalı elatmanın önlenmesi istenemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım davasında, üst taraftaki davalı parselinden doğal olarak akan yağmur sularına davacının TMK m.742 gereği katlanmak zorunda olup olmadığı ile diğer elatmaların durumudur. Değerlendirme: Kanalizasyon/atık su borusu geçirilmesi ve beton dökülmesi yönünden mecra hakkı bulunmadığından elatmanın önlenmesi ve yıkım yerinde görülmüştür. Yağmur suyu yönünden ise bilirkişiye göre sular eğim nedeniyle doğal biçimde davacı parseline akmakta olup davacı bu suya tazminatsız katlanmak zorundadır; zararlandırma kastı ve somut zarar da kanıtlanmamıştır. Sonuç: Kanalizasyon/beton elatması yönünden hüküm ONANMIŞ, yağmur suyuna ilişkin elatmanın önlenmesi yönünden TMK m.742 ve 743 gözetilmediğinden hüküm BOZULMUŞTUR.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2006/40 K. 2006/96 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

Taşınmaz maliki TMK m.742 gereği üst araziden doğal akan sulara katlanmakla yükümlü olsa da, dere yatağının üçüncü kişice değiştirilmesiyle kendine zarar verir hale gelen suları kabule zorunlu değildir ve bu üçüncü kişinin eyleminden sorumlu tutulamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Taşınmaz maliki, TMK m.742 uyarınca üst araziden doğal olarak akan sulara katlanmakla yükümlüyse de, dava dışı kişinin dere yatağını değiştirmesiyle kendine zarar verir hale gelen suları kabule zorunlu mudur. Değerlendirme: Yağmur sularıyla oluşan derenin yatağını dava dışı 854 parsel maliki dolgu ve duvarla değiştirmiş, bu yasaya aykırı eylem hem davacı hem davalı taşınmazına zarar vermiştir; davalı kendi taşınmazını korumak için duvar yapmıştır. Sonuç: Davalı, mecrası değiştirilmiş zarar veren suları kabule zorunlu olmayıp dava dışı kişinin eyleminden sorumlu tutulamayacağından, davanın reddi gerekirken direnilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2009/11010 K. 2009/12316 Bozma
Mülkiyet Usul

Taşınmaz maliki, üst taraftaki araziden kendi arazisine doğal olarak akan suların ve özellikle yağmur, kar ve tutulmamış kaynak sularının akışına katlanmak zorundadır; komşulardan hiçbiri bu su akışını diğerinin zararına değiştiremez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Komşu taşınmaz malikinin, üst taraftaki araziden doğal olarak akan su ile yağmur ve kar sularının mecrasını diğer malikin zararına değiştirip değiştiremeyeceği; elatmanın önlenmesi ve tazminat istemi. Değerlendirme: TMK m.742 uyarınca malik doğal akan sulara katlanmak zorundadır ve komşular bu akışı diğerinin zararına değiştiremez; mahkemece bu hükümler gözetilerek uzman bilirkişiyle yerinde keşif yapılıp davalı eylemlerinden kaynaklı tecavüz ve zarar araştırılmamıştır. Sonuç: Hükmün BOZULMASINA.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 742, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından doğal olarak akan su hükümlerindendir.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!