TMK Madde 718 Arazi mülkiyeti: Kapsam

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 718, taşınmaz mülkiyetinin yatay ve dikey kapsamını iki fıkra üzerinden düzenler ve hava-arz katmanları ile yapı, bitki, kaynakların mülkiyete dâhil olmasını hüküm altına alır.

Resmi Metin

Kapsam

Madde 718- (1) Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar.

(2) Bu mülkiyetin kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, taşınmaz mülkiyetinin yatay ve dikey kapsamını iki fıkra üzerinden düzenler ve hava-arz katmanları ile yapı, bitki, kaynakların mülkiyete dâhil olmasını hüküm altına alır. Birinci fıkra arazi üzerindeki mülkiyetin kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsadığını hükme bağlar; dikey genişleme sınırsız değil yarar ölçüsü ile sınırlandırılmıştır, yararsız üst hava ya da derin arz katmanı malikin kapsamı dışında kalır. İkinci fıkra mülkiyetin kapsamına yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynakların da gireceğini öngörür; yapıyı, bitkiyi ve kaynağı arazi malikine bağlayan bütünleyici parça rejimi açıkça konulmuştur. Avukatlık pratiğinde arazi alan müvekkilin yapı, bitki ve kaynak haklarının da mülkiyete dâhil olduğu açıklanmalı, yarar ölçüsünü aşan üst hava veya derin arz iddiası uzman raporuyla değerlendirilmelidir.

Gerekçe

Madde eski Kanunun 644 üncü maddesini karşılamaktadır Maddenin “Gayrimenkul mülkiyetinin şümulü” şeklindeki konu başlığı, “Taşınmaz mülkiyetinin içeriği”, “Umumiyet itibariyle” şeklindeki kenar başlığı “1. Kapsam” şeklinde değiştirilmiştir.

Madde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.718 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurul B. No: 2018/32734 İhlal

TMK m.718 uyarınca arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını da kapsar; bu nedenle taşınmazın alt veya üst katmanlarına el atılması, somut olayın koşullarına göre mülkten kısmen de olsa yoksun bırakma sonucu doğurabilir.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru, kamulaştırmasız olarak üzerinden enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak bedelinin eksik belirlenmesi, bu sebeple açılan tazminat davasında aleyhe yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

AYM İkinci Bölüm B. No: 2014/2927 İhlal

TMK m.718 uyarınca arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını; yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapı, bitki ve kaynakları kapsar. Kural olarak taşınmaz üzerindeki yapı ve bitkiler arazinin mülkiyetine tabidir.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru, tapuda Maliye Hazinesi adına kayıtlı taşınmaz üzerinde başvurucu tarafından yetiştirildiği belirtilen kayısı ağaçları ile üzüm asmasının Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce DSİ) sulama kanalı geçirilmesi sırasında zarar görmesi ve bu zararın tazmini istemiyle açılan tazminat davasının da reddedilmesi nedenleriyle eşitlik ilkesinin ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2009/217 K. 2009/276 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

TMK m.718 gereği yapılar ve bitkiler arazi mülkiyetinin kapsamına giren bütünleyici parça olduğundan, taşınmaz üzerindeki muhdesatın arzdan ayrı mülkiyet veya aidiyetinin tespiti dava edilemez; istenebilecek olan, muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Taşınmaz üzerindeki bina gibi muhdesatın arzdan ayrı mülkiyetinin/aidiyetinin tespiti dava edilebilir mi? Değerlendirme: TMK m.718 uyarınca yapılar arazi mülkiyetinin kapsamına giren bütünleyici parça olduğundan, muhdesatın arzdan ayrı mülkiyet veya aidiyetinin tespiti istenemez; ancak çoğun içinde az bulunduğundan, muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespiti dava edilebilir; somut davanın gerçek amacı da budur. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçeyle BOZULDU.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2006/11 K. 2006/66 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

Zemine ilişkin mülkiyet hakkı sahibi, TMK m.718 gereği taşınmazın altı ve üstü bakımından da malik olduğundan, kendi bölümünün üzerindeki yerleri haklı neden olmaksızın işgal edenlere karşı mülkiyet hakkının üstünlüğüne dayanarak elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteyebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Çaplı taşınmazda zemin (bağımsız bölüm) maliki davacının, kendi bölümünün üzerine inşa edilen ve davalılarca işgal edilen yerler bakımından mülkiyet hakkına dayanarak elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteyip isteyemeyeceği. Değerlendirme: Zemine ilişkin hak sahibi olan davacı, TMK m.718 gereği taşınmazın altı ve üstü bakımından mülkiyet hakkına sahip olduğundan, davalıların üstteki yerleri işgali haklı nedene dayanmaz; işgal edilen yerlerin kaçak ve imara aykırı olması da bu hakkı engellemez. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararı, Özel Daire bozma gerekçesiyle bozulmuştur (kabul yönünde).

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 718, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından kapsam hükümlerindendir.

taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!