TMK Madde 715 - Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar

Hukuki mesele: Orman vasıflı arazi üzerindeki muhdesatın (aşılanmış menengiç/fıstık ağaçları) kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelinin zilyede ödenip ödenemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.715 ile ormanlar Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamaz; 2942 sayılı Kanun m.19'daki "sahipsiz yer" kavramı ormanları kapsamadığından orman üzerinde muhdesat oluşturulması ve bedelinin ödenmesi olanağı bulunmamaktadır. Sonuç: Davacı asılın temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının (davanın reddi) ONANMASINA karar verilmiştir.

Hukuki mesele: Manavgat Çayı'nın yatak değiştirerek davacıların taşınmazının bir kısmını kalıcı olarak su altında bırakması nedeniyle açılan bedel davasında adli mi idari yargının mı görevli olduğu. Değerlendirme: TMK m.715 uyarınca akarsular özel mülkiyete konu olamaz; keşifle yatak değişikliğinin sürekli nitelikte olduğu saptandığından bedelin Kamulaştırma Kanunu esaslarına göre tespiti gerekir, bu nedenle Özel Daire'nin "geçici/sürekli araştırılsın" ifadeleri gereksizdir. Sonuç: Direnme kararı, bu ifadeler bozma ilamından çıkarılarak değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (aktif dere yatağı ve etki alanı dahil) kural olarak olağanüstü zamanaşımıyla kazanılamaz (TMK m.715); ancak orman/kamu dışı ve imar planı dışı bu yerler, 3402 sayılı Kanun m.17 ve m.14 koşulları (emek-masrafla imar-ihya + 20 yıl nizasız zilyetlik) gerçekleşirse kazanılabilir.

Mera, yaylak ve ormanlar kamu malı olup TMK m.715 ve özel kanunları uyarınca olağanüstü zamanaşımı/zilyetlikle kazanılamaz; zilyetlik (m.973: bir şey üzerinde fiilî hâkimiyet) yalnız özel mülkiyete elverişli yerlerde sonuç doğurur. Kadastroda "mera" sınırlandırılan yerde yalnız mera olmadığının tespiti yetmez; taşınmazın orman sayılıp sayılmadığı ve zilyetlik koşulları resen araştırılmalıdır.

Hukuki mesele: Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki orman niteliğindeki taşınmaz üzerinde oluşturulan muhdesatın (fıstık ağaçları) kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelinin zilyedine ödenip ödenemeyeceği. Değerlendirme: Ormanlar TMK m.715 ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında, özel mülkiyete konu olamayan yerlerdendir; 2942 sayılı Kanun m.19 ek fıkrasındaki "sahipsiz ve/veya zilyedi tarafından iktisap edilmemiş yer" kavramı ormanları kapsamaz; ormanlar üzerinde özel hukuk hükümlerine göre hak iktisabına olanak yoktur. Sonuç: Davanın reddine ilişkin direnme kararı oy çokluğuyla ONANMIŞTIR.