TMK Madde 715 Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 715, sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların hukukî rejimini, özel mülkiyete konu olamayan kategorileri ve özel kanun saklı tutmayı üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar

Madde 715- (1) Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait mallar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

(2) Aksi ispatlanmadıkça, yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar, kimsenin mülkiyetinde değildir ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamaz.

(3) Sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılması özel kanun hükümlerine tâbidir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların hukukî rejimini, özel mülkiyete konu olamayan kategorileri ve özel kanun saklı tutmayı üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu hükme bağlar; söz konusu mallar üzerinde özel mülkiyet rejimi işlemez, sadece kamu rejimine bağlı kullanım söz konusudur. İkinci fıkra aksi ispatlanmadıkça yararı kamuya ait sular ile kayalar, tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynakların kimsenin mülkiyetinde olmadığını ve hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olamayacağını öngörür; aksini ispat edebilen kişi sayılan kategorilerin dışına çıkarmayı sağlayabilir. Üçüncü fıkra sahipsiz yerler ile yararı kamuya ait malların kazanılması, bakımı, muhafazası, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğunu düzenler. Avukatlık pratiğinde böyle bir mal üzerinde hak iddiası bulunduran vekili önce yer veya malın kategori dışına çıktığını belgelendirmeli ve uygulanacak özel kanunu tespit etmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 641 inci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin kenar başlığı içeriğine uygun olarak değiştirilmiştir. Maddede sadece taşınmaz mallar söz konusu olduğundan, “şey” terimi yerine “yer” terimi kullanılmıştır.

Madde kaynak Kanuna uygun olarak üç fıkra haline getirilmiştir.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.715 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM İkinci Bölüm B. No: 2013/382 Kabul edilemez

AYM, kabul edilebilirlik incelemesinde, kadim yayla niteliği belirlenen taşınmazın TMK m.715/1 ve ilgili kanun hükümleri uyarınca Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamayacağını, başvurucunun korunan bir mülkiyet menfaatinin bulunmadığını belirtmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvurucu, kadastro çalışmaları neticesinde adına tescil edilen taşınmazın tapusunun, Hazine tarafından açılan dava sonucunda iptal edildiğini ve taşınmazın yayla vasfıyla özel siciline tesciline hükmedildiğini belirterek, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/398 K. 2022/1154 Onama
Mülkiyet

Devlet ormanları TMK m.715 uyarınca Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamayacağından, "sahipsiz yer" kavramı ormanları kapsamaz ve orman üzerinde özel hukuk hükümlerine göre hak iktisabı ya da muhdesat bedeli talebi mümkün değildir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Orman vasıflı arazi üzerindeki muhdesatın (aşılanmış menengiç/fıstık ağaçları) kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelinin zilyede ödenip ödenemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.715 ile ormanlar Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamaz; 2942 sayılı Kanun m.19'daki "sahipsiz yer" kavramı ormanları kapsamadığından orman üzerinde muhdesat oluşturulması ve bedelinin ödenmesi olanağı bulunmamaktadır. Sonuç: Davacı asılın temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının (davanın reddi) ONANMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2015/149 K. 2016/302 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Akarsular ve yatakları TMK m.715 uyarınca özel mülkiyete konu olamaz; akarsuyun yatak değiştirerek taşınmazı sürekli su altında bırakması hâlinde uyuşmazlık adli yargıda görülür ve su altında kalan bölümün bedeli Kamulaştırma Kanunu esaslarına göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Manavgat Çayı'nın yatak değiştirerek davacıların taşınmazının bir kısmını kalıcı olarak su altında bırakması nedeniyle açılan bedel davasında adli mi idari yargının mı görevli olduğu. Değerlendirme: TMK m.715 uyarınca akarsular özel mülkiyete konu olamaz; keşifle yatak değişikliğinin sürekli nitelikte olduğu saptandığından bedelin Kamulaştırma Kanunu esaslarına göre tespiti gerekir, bu nedenle Özel Daire'nin "geçici/sürekli araştırılsın" ifadeleri gereksizdir. Sonuç: Direnme kararı, bu ifadeler bozma ilamından çıkarılarak değişik gerekçeyle bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/869 K. 2013/375 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (aktif dere yatağı ve etki alanı dahil) kural olarak olağanüstü zamanaşımıyla kazanılamaz (TMK m.715); ancak orman/kamu dışı ve imar planı dışı bu yerler, 3402 sayılı Kanun m.17 ve m.14 koşulları (emek-masrafla imar-ihya + 20 yıl…

Detaylı özeti gör

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (aktif dere yatağı ve etki alanı dahil) kural olarak olağanüstü zamanaşımıyla kazanılamaz (TMK m.715); ancak orman/kamu dışı ve imar planı dışı bu yerler, 3402 sayılı Kanun m.17 ve m.14 koşulları (emek-masrafla imar-ihya + 20 yıl nizasız zilyetlik) gerçekleşirse kazanılabilir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/714 K. 2012/78 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

Mera, yaylak ve ormanlar kamu malı olup TMK m.715 ve özel kanunları uyarınca olağanüstü zamanaşımı/zilyetlikle kazanılamaz; zilyetlik (m.973: bir şey üzerinde fiilî hâkimiyet) yalnız özel mülkiyete elverişli yerlerde sonuç doğurur.

Detaylı özeti gör

Mera, yaylak ve ormanlar kamu malı olup TMK m.715 ve özel kanunları uyarınca olağanüstü zamanaşımı/zilyetlikle kazanılamaz; zilyetlik (m.973: bir şey üzerinde fiilî hâkimiyet) yalnız özel mülkiyete elverişli yerlerde sonuç doğurur. Kadastroda "mera" sınırlandırılan yerde yalnız mera olmadığının tespiti yetmez; taşınmazın orman sayılıp sayılmadığı ve zilyetlik koşulları resen araştırılmalıdır.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2024/773 K. 2025/694 Onama
Mülkiyet

Ormanlar TMK m.715 uyarınca Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup özel mülkiyete konu olamayacağından, üzerlerinde özel hukuk hükümlerine göre hak iktisabı ve muhdesat oluşturularak bedelinin ödenmesi mümkün değildir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki orman niteliğindeki taşınmaz üzerinde oluşturulan muhdesatın (fıstık ağaçları) kamulaştırmasız el atma nedeniyle bedelinin zilyedine ödenip ödenemeyeceği. Değerlendirme: Ormanlar TMK m.715 ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında, özel mülkiyete konu olamayan yerlerdendir; 2942 sayılı Kanun m.19 ek fıkrasındaki "sahipsiz ve/veya zilyedi tarafından iktisap edilmemiş yer" kavramı ormanları kapsamaz; ormanlar üzerinde özel hukuk hükümlerine göre hak iktisabına olanak yoktur. Sonuç: Davanın reddine ilişkin direnme kararı oy çokluğuyla ONANMIŞTIR.

Kararı incele →

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2024/175 K. 2025/510 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

TMK m.715/son uyarınca sahipsiz ve Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerin kazanılması özel kanuna tâbi olup, orman sayılmayan ve kamu hizmetine tahsis edilmemiş bu yerler 3402 sayılı Kadastro Kanunu'ndaki imar-ihya ve zilyetlik koşulları gerçekleştiğinde edinilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kadastro tespitine itiraz davasında, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup öncesi tespit harici bırakılan taşınmazın zilyetlik ya da imar-ihya yoluyla kazanılıp kazanılamayacağı. Değerlendirme: TMK m.715/son uyarınca sahipsiz yerler özel kanun hükümlerine tâbi olup, orman sayılmayan ve kamu hizmetine tahsis edilmemiş yerler 3402 sayılı Kanun m.14/17 koşullarıyla kazanılabilir; bilirkişi ve hava fotoğraflarıyla taşınmazın orman olmadığı ve 20 yılı aşkın zilyetlik sabit görülmüştür. Sonuç: Direnme kararı bozuldu; davacılar lehine davanın kabulü gerektiği yönünde Özel Daire bozması benimsenmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 715, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar hükümlerindendir.

kamulaştırma ve önalım davalarında profesyonel destek

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!