TMK Madde 56 - Dernek: Tanımı

Hukuki mesele: Sendika kurucu üye koşulları (en az yedi gerçek kişi) sağlanmadan kurulduğu iddiasıyla, üye davacıların TMK m.49 ve m.56 ile sendikanın kapatılması davası açıp açamayacağı ve aktif husumet ehliyeti. Değerlendirme: Aynı konuyu düzenleyen özel ve ayrıntılı 2821 sayılı Sendikalar Kanunu m.6 ve m.54 bulunduğundan genel nitelikteki TMK hükümleri uygulanamaz; kapatma davasında dava ehliyeti yalnızca Bakanlık/Valiliğe aittir, üye davacılarda yoktur; ancak genel kurul iptali talebinde ehliyet vardır. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA.

Hukuki mesele: Tüzüğünde mülk edinme amacı bulunan davacı derneğin, cami arsası olarak kullanılan taşınmazı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle (Kadastro K. m.14) kazanıp kazanmadığı; dernek tüzel kişiliği TMK m.56 kapsamında değerlendirilmiştir. Değerlendirme: Derneğe bağış/devre ilişkin kayıt ve mülki amirliğe bildirim belgesi yok, cami mahalle halkınca yaptırılıp cemaatçe bakıldığından zilyetlik koşulları davacı lehine gerçekleşmemiştir. Sonuç: Onama ilamı kaldırılarak hüküm bozulmuştur.

Hukuki mesele: Ecrimisil davasında, davalı derneğin yargılama sırasında feshedilip tüzel kişiliğinin sona ermesinin taraf ehliyetine etkisi. Değerlendirme: Dernekler TMK m.56 uyarınca tüzel kişiliğe sahip topluluklar olup, m.88'e göre feshedilen derneğin tüzel kişiliği sona erer; tasfiye amacıyla sınırlı devam (m.52) dışında HMK m.50 uyarınca taraf ehliyeti kalmaz. Sonuç: Hüküm BOZULMUŞTUR.

Davacı, taşınmazına taşkın inşa edilen camiye yönelik elatmanın önlenmesi ve yıkım istemiştir. Mahkeme, davalı derneğin dava sırasında feshedildiği ve dahili davalı vakfa husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay; dernekler TMK m.56 gereği tüzel kişiliğe sahip topluluklar olup feshedilen derneğin malvarlığının devredildiği vakfın davaya ehil olduğunu, husumeti de benimsediğini, tecavüzün sabit olduğunu belirtmiştir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.