TMK Madde 59 Derneğin tüzel kişilik kazanma anı

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 59, derneklerin tüzel kişilik kazanma anını düzenlemektedir.

Resmi Metin

Kazanma anı

Madde 59- (1) Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli belgeleri yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülkî amirine verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.

(2) Kuruluş bildiriminin içeriği ve gerekli belgelerin nelerden ibaret olduğu, yönetmelikte gösterilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, derneklerin tüzel kişilik kazanma anını düzenlemektedir. Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli belgeleri yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülkî amirine verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar. İkinci fıkra, kuruluş bildiriminin içeriği ve gerekli belgelerin yönetmelikte gösterileceğini düzenlemektedir.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, derneklerin tüzel kişilik kazanma anının kuruluş bildiriminin en büyük mülkî amire verildiği an olarak belirlendiği ve normatif bildirim sisteminin benimsendiği belirtilmiştir. Bu sistemde dernekler, tescil veya izin şartı aranmaksızın bildirim anında tüzel kişilik kazanırlar. Bu düzenleme, Anayasa’nın öngördüğü dernek kurma özgürlüğüyle uyumludur.

Gerekçe

Maddede derneklerin tüzel kişilik kazanması ve özellikle tüzel kişiliğin hangi anda kazanılmış olacağı düzenlenmekledir.

Birinci fıkrada derneklerin tüzel kişilik kazanma anı, kuruluş bildirimi, dernek tüzüğü ve gerekli belgelerin yerleşim yerindeki en büyük mülki amire verildiği an olarak öngörülmektedir. Bu itibarladır ki, derneklerin tüzel kişilik kazanmasında “normatif bildirim sistemi” benimsenmiş olmaktadır. Böylece de yürürlükteki Kanunun kabul etmiş olduğu “serbest kuruluş sistemi” değiştirilmiş olmaktadır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 8.HD içtihatları

Yargıtay 8.HD E. 2018/784 K. 2019/3407 Bozma

TMK m.59'da tüzel kişilik kuruluş bildirimi ve eklerinin mülki idare amirliğine verildiği ana bağlandığından, dernekler kütüğüne kayıt kurucu değildir; kaydı önce yapılan dernek, bildirimini daha önce veren dernekten önce tüzel kişilik kazanmış sayılmaz.

Detaylı özeti gör

Aynı adı taşıyan iki dernek arasında ad önceliği çekişmesi vardır: davacı dernek kuruluş bildirimi ve eklerini 24.12.2015'te mülki idare amirliğine vermiş, davalı dernek ise 04.01.2016'da vermiş ancak aynı gün kütüğe kaydedilmiştir. Yargıtay, TMK m.59 ve Dernekler Yönetmeliği m.5/f uyarınca tüzel kişiliğin kütüğe kayıtla değil, kuruluş bildirimi ile eklerinin mülki idare amirliğine verildiği anda kazanıldığını belirlemiştir. Bu nedenle davalının önce kütüğe kaydedilmiş olması ona öncelik sağlamaz ve daha önce tüzel kişilik kazanan davacı derneğin adının 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.29 kapsamında korunması gerekir. Davanın esastan reddi bu yönüyle isabetsiz bulunmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!