TMK Madde 555 Vasiyeti yerine getirme görevlisi: Denetlenmesi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 555, vasiyeti yerine getirme görevlisinin denetim rejimini ve görevden alınma usulünü üç fıkra üzerinden düzenler ve görevliyi sulh hâkiminin denetimi altına yerleştirir.

Resmi Metin

Denetlenmesi

Madde 555- (1) Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevinin yerine getirilmesinde sulh hâkiminin denetimine tâbidir.

(2) Hâkim, şikâyet üzerine veya re'sen gereken önlemleri alır.

(3) Vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetersiz olduğu, görevini kötüye kullandığı veya ağır ihmali tespit edilirse, sulh hâkimi tarafından görevine son verilir. Bu karara karşı tebliğinden başlayarak onbeş gün içinde asliye mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vasiyeti yerine getirme görevlisinin denetim rejimini ve görevden alınma usulünü üç fıkra üzerinden düzenler ve görevliyi sulh hâkiminin denetimi altına yerleştirir. Birinci fıkra görevlinin görevini yerine getirirken sulh hâkiminin denetimine tâbi olduğunu hükme bağlar; denetim sürekli ve genel niteliktedir. İkinci fıkra hâkimin şikâyet üzerine veya re'sen gereken önlemleri alabileceğini öngörür; denetim hem talep üzerine hem aktif hâkim müdahalesiyle işler. Üçüncü fıkra görevden alma usulünü düzenler: görevlinin yetersiz olduğu, görevini kötüye kullandığı veya ağır ihmali tespit edilirse sulh hâkimi tarafından görevine son verilir; görevden alma kararına karşı tebliğden başlayarak on beş gün içinde asliye mahkemesine itiraz edilebilir, itiraz üzerine verilen karar kesindir. Avukatlık pratiğinde görevliye karşı şikâyet hazırlanırken ihmal veya kötüye kullanma somut olay anlatımıyla belgelenmeli; on beş gün olan itiraz süresi başvuru tarihinden hesaplanmalıdır.

Gerekçe

Maddede, vasiyeti yerine getirme görevlisinin denetlenmesi düzenlenmiştir. Bu hususta yürüklükteki Kanunda bir hüküm yoktur. Ancak yapılan yollama uyarınca terekeyi resmen idareye memur olan kimse gibi vasiyeti yerine getirme görevlisinin de sulh hakiminin kontrolüne tabi olduğu kabul edilmektedir. Sorunun maddede açıkça düzenlenmesi uygun görülmüştür.

Denetleme; yetersizlik veya görevi kötüye kullanma ya da ağır ihmal hallerinde görevden alma yetkisini de içerir. Madde, bu husus göz önünde tutularak düzenlenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2008/368 K. 2009/7262 Bozma

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakan tasarrufunda aksini öngörmüş veya sınırlı bir görev vermiş olmadıkça, mirasbırakanın son arzusunun yerine getirilmesi için gerekli bütün işlemleri yapmakla görevli ve yetkilidir.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, TMK m.550/son uyarınca hizmeti karşılığında uygun bir ücret isteyebilen vasiyeti yerine getirme görevlisinin ücretini hangi mahkemenin belirleyeceği ve sulh hâkiminin ücret kararına karşı asliye mahkemesine itiraz edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır; somut olayda asliye mahkemesi, itirazı inceleme görevi bulunmadığına hükmetmiş ve sonradan temyiz talebini de ek kararla reddetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, oyçokluğuyla hükmün bozulmasına karar vermiş; gerekçesinde görevlinin sulh hukuk hâkimince denetlendiğini (TMK m.555), ücretin sulh hâkimince belirleneceğini ve TMK m.555/son uyarınca sulh hâkiminin kararına karşı asliye mahkemesine itiraz edilebileceğini, asliye mahkemesince verilen kararın kesin olduğunu kabul ederek asliye mahkemesinin işin esasını incelemesi gerektiğini saptamıştır. Ayrıca asliye mahkemesinin temyizi kabil bir karara karşı temyiz talebini reddetme yetkisi bulunmadığından ek kararın bozularak kaldırılmasına hükmedilmiştir. Karşı oyda ise, belirlenecek ücretin terekenin borcu niteliğinde olup göreve son verme (TMK m.555) ile benzerlik taşımadığı, m.555'teki itiraz düzenlemesinin yalnızca göreve son vermeye ilişkin olduğu, bu nedenle ücret kararı için kıyasen itiraz yolunun kabul edilemeyeceği ve genel temyiz hükümlerinin (HUMK m.427) uygulanması gerektiği savunulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/12012 K. 2007/12358 Onama
m.555/1 m.555/2

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini yerine getirirken sulh hâkiminin denetimine tabi olup, görevini kötüye kullandığı veya ağır ihmali tespit edildiğinde sulh hâkimi tarafından re'sen görevden alınabilir.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, bir vasiyetnamenin açılması davasında, yerel mahkeme hükmüne karşı mirasçı Mehmet tarafından ileri sürülen temyiz istemine ilişkindir. Yargıtay, dosyadaki delillere ve kanuni gerektirici sebeplere dayanarak yerinde bulunmayan temyiz isteğini reddetmiş, yerel mahkeme hükmünü onamış ve onama harcını temyiz eden mirasçıya yükletmiştir. Daire gerekçesinde, TMK m.555/1 uyarınca vasiyeti yerine getirme görevlisinin görevini ifa ederken sulh hâkiminin denetimine tabi olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca TMK m.555/2'ye dayanarak, bu görevlinin görevini kötüye kullandığının veya ağır ihmalinin tespiti hâlinde sulh hâkimi tarafından re'sen dahi görevden alınabileceğini belirtmiştir. Bu denetim ve görevden alma mekanizmaları karşısında hükmün usul ve kanuna uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 555, miras hukuku kapsamında denetlenmesi konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!