TMK Madde 557 Ölüme bağlı tasarrufun iptali davası: Sebepleri

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 557, ölüme bağlı tasarrufların iptali için açılacak davanın sebeplerini tek fıkra üzerinden düzenler ve iptal sebeplerini bir bütün olarak tek maddede toplar.

Resmi Metin

Sebepleri

Madde 557- Aşağıdaki sebeplerle ölüme bağlı bir tasarrufun iptali için dava açılabilir:

  1. 1. Tasarruf mirasbırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı bir sırada yapılmışsa,
  2. 2. Tasarruf yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmışsa,
  3. 3. Tasarrufun içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlâka aykırı ise,
  4. 4. Tasarruf kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmışsa.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, ölüme bağlı tasarrufların iptali için açılacak davanın sebeplerini tek fıkra üzerinden düzenler ve iptal sebeplerini bir bütün olarak tek maddede toplar. Hüküm iptal davasının açılabileceği sebepleri sayar; bu sebepler ehliyet noksanlığı, irade sakatlığı (yanılma, aldatma, korkutma, zorlama), tasarrufun konusunun hukuka veya ahlaka aykırı olması ve şekle aykırılık başlıkları altında toplanır. Şekle aykırılık başta resmi vasiyetnamede memur ve tanık katılımı, el yazılı vasiyetnamede tarih ve imza, sözlü vasiyette olağanüstü hâl ve mahkeme bildirimi koşullarının ihlali olarak ortaya çıkar. Mevzuat tarafından sayılan dört sebep dışında bir iptal sebebi ileri sürülemez; iptal davası numerus clausus ilkesine bağlıdır. Avukatlık pratiğinde iptal davası açılmadan önce hangi sebep veya sebeplerin ileri sürüleceği dilekçede net biçimde gösterilmeli, sebebin türüne göre ispat metodolojisi farklılaşacağı için delil planı sebep esaslı kurulmalıdır.

Gerekçe

Eski Kanunun 499 uncu maddesini karşılamaktadır. Maddenin konu başlığındaki “İptal davası” ifadesi aynen korunmuş ancak kenar başlıkta iptal sebeplerini sayma yerine sadece “Sebepleri” denilmekle yetinilmiştir.

Madde arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. İlk üç bentte hüküm değişikliği yoktur. Şekle aykırılık hallerinin de iptal sebebi oluşturduğuna ilişkin yürürlükteki Kanunun 500 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü, (4) numaralı bent olarak düzenlenmiştir. Böylece Kanunda iptal sebeplerinin tamamı bir maddede toplu olarak hükme bağlanmıştır.

Yürürlükteki maddenin son fıkrası iptal davası ile ilgili olduğundan, buradan çıkarılıp dava hakkını düzenleyen 558 inci maddenin birinci fıkrasına alınmıştır.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.557 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Birinci Bölüm B. No: 2019/36400 İhlal

TMK m.557 uyarınca şekil eksikliği nedeniyle resmî vasiyetnamenin iptali için dava açılabilirse de, vasiyet edenin iradesi duraksamasız ortaya çıkmış ve tanıklarca doğrulanmışsa, düzenleyen memurun inisiyatifindeki eksikliği bu iradenin önüne geçiren yorum öngörülebilir değildir.

Detaylı özeti gör

Karar konusu: Başvuru; lehe düzenlenen resmî vasiyetnamenin iptali talebinin kabul edilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

Kararı AYM Kararlar Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1017 K. 2018/1750 Onama
Miras Usul

Vasiyetnamenin iptali sebepleri TMK m.557'de sınırlı sayıda sayılmış olup, tasarruf nisabının (saklı payın) aşılması bu sebeplerden olmadığından yalnızca nisap aşımına dayanılarak vasiyetnamenin iptali istenemez; bu durum ancak tenkis davasına konu edilebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Saklı payı aşan vasiyetnamenin salt tasarruf nisabının aşılması nedeniyle iptalinin istenip istenemeyeceği ve böyle bir talebin tenkis istemi sayılıp sayılamayacağı. Değerlendirme: TMK m.557'de vasiyetnamenin iptali sebepleri sınırlı sayıda olup tasarruf nisabının aşılması bunlardan değildir; bu husus ancak tenkis davasına konu olabilir. Davacı dava ve temyiz dilekçelerinde tenkis talep etmediğinden somut olayda iptal sebebi bulunmamaktadır. Sonuç: Direnme kararının onanmasına oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2024/351 K. 2025/602 Direnme Bozuldu
Miras Usul

TMK m.557'de vasiyetnamenin iptali sebepleri sınırlı sayıda sayılmış olup, bu sebepler dışında kalan saklı pay ihlaline dayanılarak ölüme bağlı tasarrufun iptali istenemez; saklı paylı mirasçı ancak tenkis talebinde bulunabilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Saklı payı ihlal edilen mirasçının açtığı vasiyetnamenin iptali davasında, dilekçedeki saklı pay beyanlarının zımni bir tenkis talebi içerip içermediği ve hâkimin aydınlatma ödeviyle bunu açıklattırmasının gerekip gerekmediği tartışılmıştır. Değerlendirme: TMK m.557'deki iptal sebepleri sınırlı sayıda olup saklı pay ihlali iptal değil tenkis sebebidir; dilekçede mahfuz hisse araştırması istenmesi ana vakıaya zımnen bağlı tenkis talebi sayılmıştır. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 557, miras hukuku kapsamında sebepleri konusunu düzenler.

miras paylaşımı süreçlerinde avukat desteği

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!