TMK Madde 352 Çocuk mallarının yönetimi: Genel olarak

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 352, ana ve babanın velayet süresince çocuğun malvarlığını yönetme hakkı ve yükümlülüğü ile bu yönetimin denetim kuralını düzenler.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 352- (1) Ana ve baba, velâyetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlüdürler; kural olarak hesap ve güvence vermezler.

(2) Ana ve babanın yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hâkim müdahale eder.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, ana ve babanın velayet süresince çocuğun malvarlığını yönetme hakkı ve yükümlülüğü ile bu yönetimin denetim kuralını düzenler. Birinci fıkraya göre ana ve baba velayet devam ettiği sürece çocuk mallarını yönetme hakkına sahiptir ve bunu yapmakla yükümlüdür; kural olarak hesap ve teminat vermezler. Aile içi güven karinesi gereği denetim hafifletilmiş; ancak ikinci fıkraya göre yükümlülüklerin yerine getirilmediği durumlarda hâkim müdahale eder. Müdahale, hesap istenmesi, teminat alınması veya yönetim hakkının kayyıma devri biçiminde tezahür edebilir (TMK m. 360-361). Avukatlık pratiğinde çocuk lehine açılacak müdahale taleplerinde mal kayıpları, gerekçesiz harcamalar veya tasarruflar somut belgelerle ortaya konmalı; aksi hâlde aile içi güven karinesi karşı tarafı koruyacaktır.

Gerekçe

Eski Kanunun 278 inci maddesinden ifadesi sadeleştirilmek suretiyle aynen alınmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2018/3437 K. 2018/8279 Onama
Velayet Usul

Ana ve baba velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip olup kural olarak hesap ve güvence vermezler; TMK m.352/2 koşulları (yönetimde özensizlik) ispatlanmadıkça hakim bu yönetim hakkına müdahale edemez ve düzenli rapor verilmesine karar veremez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Babanın ölümüyle velayeti tek başına üstlenen annenin, çocuğun mallarını yönetmede hesap verme ve düzenli rapor sunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığı. Değerlendirme: Ana ve baba velayet devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahiptir ve kural olarak hesap ile güvence vermezler (TMK m.352); yönetimde yeterli özen gösterilmediği ispatlanmadıkça hakim yönetim hakkına müdahale edemez. Sonuç: Mahkemenin yıllık rapor verilmesine ilişkin cümlesi hükümden çıkarılarak düzeltilmiş, hüküm bu şekilde onanmıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1087 K. 2018/3427 Bozma
Velayet m.352/2

TMK m.352/2 koşulları, yani ana ve babanın çocuğun mallarını yönetmekte yeterince özen göstermemesi durumu iddia ve ispat edilmedikçe hakim, velayet sahibinin kanundan doğan yönetim hakkına müdahale niteliğinde tedbir kararı veremez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayet sahibi annenin çocuk mallarını yönetme hakkına, özensizlik iddia ve ispat edilmeden hakimin tedbirle müdahale edip edemeyeceği. Değerlendirme: TMK m.352/2 ve Tüzük m.4/2 koşulları (ana-babanın çocuk mallarını yönetmekte yeterince özen göstermemesi) bulunmadıkça hakim yönetme hakkına müdahale edemez; ayrıca tedbir konulan taşınmaz baba sağken üçüncü kişiye satılıp tapuda onun adına kayıtlıdır. Sonuç: Taşınmaz üzerine tedbir konulmasına ilişkin hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/4510 K. 2024/5293 Onama
Velayet

Ana ve baba velayet devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hak ve yükümlülüğüne sahip olup kural olarak hesap ve güvence vermezler; hâkim ancak ana-babanın bu yükümlülüklerini yerine getirmediği (m.360-361 koşulları) hâllerde yönetim hakkına müdahale edebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayet sahibi annenin çocuğun mallarını yönetmedeki özensizliği ispatlanmadan, çocuk mallarının yönetiminin kayyıma devri (kayyım atanması) talep edilebilir mi? Değerlendirme: Babanın, davacının eşi ve oğlunu öldürmesi tek başına annenin çocuk mallarını kötüye kullandığını ya da yeterli özeni göstermediğini ispatlamaz; TMK m.360 ve 361 koşulları oluşmadıkça hâkim ana-babanın yönetim hakkına müdahale edemez. Sonuç: Davanın reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunarak ONANMASINA karar verilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/3118 K. 2016/5242 Bozma
Velayet

Ana ve baba, velayetleri devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve bununla yükümlü olup kural olarak hesap ve güvence vermezler; ancak bu yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hâkim müdahale eder (TMK m.352).

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Velayeti annede olan çocuğa babasından miras kalan taşınmazların kira gelirlerinin ve satış bedelinin anne tarafından çocuk yararına kullanılıp kullanılmadığı ve çocuk mallarının korunması için alınması gereken tedbirler. Değerlendirme: Ana-baba çocuğun mallarını yönetmekle yükümlüdür; özen göstermezlerse hâkim müdahale eder (TMK m.352). Mahkeme rayiç kira tespiti, satış bedelinin değerlendirilmesi ve gerekirse kayyıma devir gibi araştırmaları yapmadan, taraf beyanıyla yetinerek hüküm kurmuştur. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2016/16152 K. 2016/15102 Bozma
Velayet Mülkiyet

Ana ve baba velayet süresince çocuğun mallarını yönetme hak ve yükümlülüğüne sahip olup kural olarak hesap ve güvence vermezler; ancak yükümlülüklerini yerine getirmedikleri durumlarda hakim TMK m.352 uyarınca müdahale eder ve malların korunması için gereken önlemleri araştırır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma protokolüyle ortak çocuğa devri öngörülen taşınmazı satan velayet sahibi anneden, satış bedelinin çocuk yararına kullanılıp kullanılmadığı ve gerekli önlemlerin araştırılması istemidir. Değerlendirme: Anne taşınmazı satıp arta kalan 80.000 TL'nin uhdesinde kaldığını beyan ettiğinden, bedelin çocuk yararına değerlendirilip değerlendirilmediği ve alınabilecek önlemler araştırılmadan davanın reddi eksik incelemedir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2015/21074 K. 2016/5109 Bozma
Velayet Mülkiyet Usul

TMK m.352 uyarınca veli, velayet devam ettiği sürece kural olarak çocuğun mallarını yönetme hususunda hesap ve güvence vermek zorunda değildir.

Detaylı özeti gör

Veliye izin davasında yerel mahkeme; TMK m.352 gereğince velinin velayet süresince çocuğun mallarını yönetirken hesap ve güvence vermek zorunda olmadığını, bu nedenle satış izni talebine ihtiyaç bulunmadığını belirtmiş; ancak devamında böyle bir yetkinin çocuğun menfaatine zarar verebileceğini söyleyerek gerekçede çelişki oluşturmuştur. Daire, gerekçeli karardaki bu çelişkili hukuka aykırılığı, diğer yönler incelenmeden başlı başına bozma sebebi saymıştır. Sonuç: Hüküm gerekçedeki çelişki nedeniyle bozulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2017/118 K. 2018/13 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, TMK m.352 vd. kapsamındaki çocuk mallarının korunması davasında ilk derece mahkemesinin, çocuğun velisi olmayan resmi eşi davalı kabul ettiğini, gerçek velinin sağ kalan anne olduğunu saptayarak eksik araştırma nedeniyle kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Çocuk mallarının korunması davasında, vefat eden babanın evlilik dışı çocuğu (K3) için ilk derece mahkemesi koruma önlemlerine hükmetmiş, ancak çocuğun velisi olmayan resmi eş K1'i sağ kalan veli gibi gösterip davalı kabul etmiştir. Adana BAM, çocuğun gerçek velisinin sağ kalan annesi (K4) olduğunu, davalı sıfatının re'sen gözetilmesi gerektiğini belirterek eksik araştırma nedeniyle istinaf başvurusunu kabul etmiş, kararı kaldırmış ve dosyayı yeniden görülmek üzere mahkemesine göndermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!