TMK Madde 312 - Rızanın aranmaması: Karar

Hukuki mesele: Evlilik dışı doğan, babası hukuken belli olmayan küçüğün evlat edinilmesinde, babanın rızasının aranmamasına ilişkin kararı annenin isteyip isteyemeyeceği ve ananın evlat edinmeye rızasının nasıl tespit edileceği. Değerlendirme: Babanın rızasının aranmaması kararı, kurumun veya evlat edinenin başvurusu üzerine ya da evlat edinme sırasında verilir (TMK m.312); anne bunu isteyemez. Annenin rıza beyanı ise tutanağa geçirilmelidir. Sonuç: 2. bent yönünden BOZMA, 1. bent yönünden ONAMA.

Davacı kurum, hakkında koruma kararı verilen küçüğün evlat edinilebilmesi için ana ve babanın rızasının aranmamasına karar verilmesini istemiş; mahkeme annenin razı olmaması gerekçesiyle reddetmiştir. Yargıtay, TMK m.312 uyarınca rızanın aranmaması kararının çocuğun koruma kararı ile ya da evlat edinme davası sırasında talep edilmesinin mümkün olduğunu belirterek ret hükmünü sonucu itibarıyla doğru bulmuştur. Sonuç: Ret hükmü oyçokluğuyla onanmıştır.

Davacı Kurum, çocuk yuvasındaki korunmaya muhtaç küçük için 5395 sayılı Kanun uyarınca bakım tedbiri ile TMK 311 ve 312. maddeler kapsamında evlat edindirmede ana-baba rızasının aranmaması kararı istemiştir. Mahkeme rıza talebinde görevsizlik vermiş, ceza mahkemesi itirazı reddetmiş, aile mahkemesi ise HUMK 193 gereği davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Daire, çocuğun suça sürüklenen değil korunmaya muhtaç olduğunu, ceza kararının HUMK 193 uygulamasına esas alınamayacağını, istek hakkında olumlu/olumsuz karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç: Hüküm bozulmuştur.

Evlat edinme davasında, küçüğün ana ve babasının rızasının alınması esastır (TMK m.309/1). Karşı oyda, küçüğün babasının beyanı alınmadan ve TMK m.311 ile m.312 koşullarının (rızanın aranmaması hallerinin) gerçekleşip gerçekleşmediği yargılama sırasında hiç tartışılmadan eksik incelemeyle davanın reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilmiştir. Çoğunluk ise hükmü usul ve kanuna uygun bularak onamıştır. Sonuç: Hüküm oyçokluğuyla ONANMIŞTIR.