TMK Madde 305 - Küçüğün evlât edinilmesinin genel koşulları

Resmi Metin

Genel koşulları

Madde 305- (1) Bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

(2) Evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, küçüklerin evlat edinilmesi için gerekli ön koşulları düzenler. Birinci fıkraya göre bir küçüğün evlat edinilebilmesi, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır. Bu deneme süresi, evlat edinme ilişkisinin küçüğün gerçek yararına uygun olup olmadığını gösterecek somut bir gözlem dönemi sağlar. İkinci fıkra iki ek koşul daha getirir: evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı biçimde zedelenmemesi. İlk koşul mutlak nitelikteyken ikinci koşul evlat edinenin mevcut çocuklarının miras, bakım ve duygusal beklentilerini hakkaniyete uygun biçimde gözardı etmeme yükümlülüğüdür. Avukatlık pratiğinde dilekçede bir yıllık bakım ve eğitim sürecinin tarih, mekan ve tanık delilleriyle somutlaştırılması temel zorunluluktur. Sosyal inceleme raporu mahkemece doğrudan istenir; vekilin dilekçede çocuğun yararını ve diğer çocukların durumunu ayrı başlıklar altında değerlendirmiş olması karar sürecini hızlandırır.

Gerekçe

Eski Kanunun 253 üncü maddesini karşılamaktadır. Maddede, İsviçre Medeni Kanununun 264 üncü maddesi örnek alınmıştır. Madde, henüz ergin olmayanların evlat edinilmelerini, onların evlat edinen tarafından iki yıl sureyle bakılmış ve eğitilmiş olmaları koşuluna bağlamaktadır. Böylece, bir kimsenin bakmadığı ve eğitimine hiçbir katkısı olmadığı herhangi bir küçüğü evlat edinmesi engellenmekte ve bir çeşit deneme süresiyle, tarafların birbirlerini tanımalarına da olanak sağlanmaktadır.

Maddenin ikinci fıkrasında, evlat edinme işleminin olmazsa olmaz bir koşulu olarak, bu işlemin küçüğün yararına olması gerektiği belirtilmekte ve ayrıca evlat edinme işleminin evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarını hakkaniyete aykırı bir şekilde zedelememesi koşulu öngörülmektedir. Hakime takdir yetkisi tanıyan bu hüküm, yürürlükteki Kanunun 253 üncü maddesinde aranan, evlat edinenin (düzgün soybağlı) altsoyunun bulunmaması şartını, küçüklerin evlat edinilmesi açısından ortadan kaldırmaktadır.

ALT KOMİSYON RAPORU

Tasarının 305 inci maddesinin birinci fıkrasındaki “iki” yıllık süre fazla bulunarak “bir” yıla indirilmiştir.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının 305 inci maddesinin birinci fıkrasındaki “iki” yıllık süre fazla bulunarak “bir” yıla indirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2005/7729 K. 2005/10050 27.06.2005 Bozma

m.305/1

Bir küçüğün evlat edinilmesi TMK m.305/1 uyarınca evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlı olup, bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmadan ve m.316'daki kapsamlı inceleme yapılmadan hüküm kurulamaz.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kanada'da ikamet eden davacının iki küçüğü evlat edinme talebinde TMK m.305/1'deki bir yıl süreyle bakma ve eğitme şartının ve m.316 kapsamlı araştırma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği. Değerlendirme: Davacının küçüklere bir yıl baktığı ve eğittiği konusunda delil bulunmadan, m.316'daki kapsamlı araştırma yapılmadan ve taraflar dinlenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Sonuç: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere bozulmasına karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2004/7269 K. 2004/8098 21.06.2004 Bozma

m.305/1

TMK m.305/1 uyarınca bir küçüğün evlat edinilmesi, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlı olup, bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği mahkemece tespit edilmelidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Vesayet altındaki küçüğün evlat edinilmesine ilişkin davada, TMK m.305'teki bir yıllık bakım/eğitim koşulu ile m.316 araştırma yükümlülüğünün ve vesayet/denetim makamı izinlerinin gözetilip gözetilmediği. Değerlendirme: Vesayet ve denetim makamı izinleri (m.462/8, m.463) alınmadan, ayrıca m.305/1'deki şart ile m.316 kapsamlı araştırma yapılmadan, eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Hüküm, kanun yararına ve sonuca etkili olmamak üzere bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2004/9167 K. 2004/10742 27.09.2004 Bozma

m.305/1

Bir küçüğün evlat edinilmesi, TMK m.305/1 uyarınca o küçüğün evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır; bu şart gerçekleşmeden evlat edinmeye izin verilemez.

Detaylı özeti gör

Velayeti altındaki küçüğün birlikte evlat edinilmesine izin davasında mahkeme davayı kabul etmiştir. Yargıtay, evlat edinilen ile evlat edinen arasındaki yaş farkının onsekiz yıldan az olması nedeniyle TMK m.308'e aykırılık bulmuş; ayrıca TMK m.305/1 uyarınca küçüğün evlat edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşulunun gerçekleşmediğini saptamıştır. Sonuç: Kanun yararına bozma isteği kabul edilerek hüküm sonuca etkili olmamak üzere bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

TMK Madde 305 Küçüğün evlât edinilmesinin genel koşulları

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları

Ücretsiz Hakkınız Doldu