TMK Madde 307 Tek başına evlât edinme

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 307, tek başına evlat edinmenin koşullarını düzenler.

Resmi Metin

Tek başına evlât edinme

Madde 307- (1) Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlât edinebilir.

(2) Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi hâlinde, tek başına evlât edinebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, tek başına evlat edinmenin koşullarını düzenler. Birinci fıkraya göre evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuşsa tek başına evlat edinebilir; kanun bu kişiler bakımından otuz yaş ve evli olmama dışında ek koşul aramamıştır. İkinci fıkrada eşlerin birlikte evlat edinmesi kuralının istisnası düzenlenmiş, otuz yaşını doldurmuş eşin sınırlı hâllerde tek başına evlat edinebilmesi öngörülmüştür: diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu, iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi veya hâkim kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşıyor olması. Bu hâllerden birinin varlığını ispat yükü evlat edinen eşe aittir. Avukatlık pratiğinde gaiplik veya ayırt etme gücünden yoksunluk için sağlık raporu, mahkeme kararı veya nüfus kaydı; ayrı yaşama için ise boşanma davasındaki ara karar veya ayrılık kararı dilekçeye eklenmelidir. Otuz yaş ergenlik şartı her hâlde aranır; evli olup beş yıldır birlikteyken otuz yaşına ulaşmamış eşin tek başına evlat edinme yolu kapalıdır.

Gerekçe

Tek başına evlat edinmeyi düzenleyen bu madde, İsviçre Medeni Kanununun 264b maddesinden bazı değişiklikler yapılmak suretiyle alınmıştır.

Birinci fıkraya göre, evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek basma evlat edinebilir.

İkinci fıkrada ise, eşlerin ancak birlikte evlat edinebilecekleri kuralının ikinci istisnası yer almaktadır. Buna göre, otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla en az iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlat edinmelerine olanak bulunmadığını kanıtlaması halinde, tek başına evlat edinebilir.

Böylece, bir kimse evli ise ve evliliği de beş yılı doldurmuş ise otuz yaşını doldurmamış olsa bile eşiyle birlikte evlat edinebilecekken; tek başına evlat edinme için her zaman otuz yaşının dolmuş olması gerekmektedir.

İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları - TMK m.307 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, Anayasa Mahkemesinin norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarından derlenmiştir.

AYM Genel Kurulu E. 2004/38 K. 2009/108 Norm denetimi: Ret

Denetlenen kural: 2. fıkra · itiraz yolu

Otuz yaşını doldurmuş eşin yalnızca sayılı durumlarda tek başına evlât edinebilmesini öngören kural, evli olanlarla evli olmayanların aynı hukuksal konumda bulunmaması ve kuralın çocuğun yararını gözeten devlet ödevini yerine getirmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı görülmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: İtiraz gerekçesi: Mülga 743 sayılı Kanun'un tanıdığı tek başına evlât edinme olanağının kısıtlandığı, bu hakkın evli olmayanlara tanınıp eşlere tanınmamasının eşitliğe aykırı olduğu ileri sürülmüştür. AYM: Kural farklı bir uygulama yaratmış gözükse de, evlilik ilişkisi kurmuş olanlarla evli olmayanlar Anayasa'nın 10. maddesi anlamında aynı hukuksal konumda sayılamaz; kurallar temel hakka sınırlama getirmekten çok devlete Anayasa'nın 5. ve 41. maddelerinde yüklenen sorumluluğu yerine getirmektedir.

Kararı AYM Norm Kararları Bilgi Bankası'nda incele →

İlkeler, Anayasa Mahkemesinin kararlarından derlenmiştir; bağlayıcı metin kararın kendisidir. Bireysel başvuru bir kanun yolu değildir; kararlar somut başvurunun koşullarına göre verilmiştir. Norm denetimi ret kararları yalnız itiraz konusu kural ve gerekçeyle sınırlıdır; kuralın karar tarihinden sonra değiştirilip değiştirilmediği kartta belirtilir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2518 K. 2021/1155 Bozma
Usul

Evli kişi kural olarak tek başına evlat edinemez; TMK m.307/2'deki istisnai haller dışında eşlerin ancak birlikte evlat edinebileceği kuralı ergin/kısıtlıların evlat edinilmesinde de kıyasen uygulanır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Eşin torununun, eşlerden biri tarafından tek başına evlat edinilmesiyle kurulan evlatlık ilişkisinde ergin kişinin evlat edinilme koşullarının (birlikte evlat edinme/altsoy muvafakati) gerçekleşip gerçekleşmediği. Değerlendirme: Evlat edinilen ergin ve eşin torunu olduğundan TMK m.306/3 uygulanamaz; eşlerin birlikte evlat edinmesi şartı ile m.313/1'deki altsoy açık muvafakati sağlanmamıştır. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2004/14154 K. 2004/15751 Bozma
Usul m.307/2

Otuz yaşını doldurmuş evli kişi, ancak diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli yoksunluğu, iki yılı aşkın gaipliği ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın ayrı yaşama yüzünden birlikte evlat edinmenin mümkün olmadığını ispat ederse TMK m.307/2 uyarınca tek başına evlat edinebilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Nüfus kaydına göre evli olan davacının TMK m.307/2 koşulları gerçekleşmeden tek başına evlat edinmesine karar verilip verilemeyeceği. Değerlendirme: Otuz yaşını doldurmuş eşin tek başına evlat edinebilmesi için diğer eşin ayırt etme gücünden yoksunluğu, iki yılı aşkın gaipliği veya mahkeme kararıyla iki yılı aşkın ayrı yaşama şartlarından birinin ispatı gerekir; somut olayda bu yasal şartlar oluşmamıştır. Sonuç: Hükmün sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verilmiştir.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!