TMK Madde 233 Tarımsal işletmede değerleme: Genel olarak

Özet 3 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 233, mal rejiminin tasfiyesinde tarımsal işletmenin değerlendirilmesinde uygulanacak özel hesap kuralını ve işletme malik veya mirasçılarının başvurabileceği seçimlik hakkı üç fıkra hâlinde düzenlemektedir.Birinci fıkraya göre bir eşin malik olarak bizzat işletmeye devam ettiği veya sağ kalan eş ya da altsoyundan birinin kendisine bir bütün olarak özgülenmesini istemeye haklı olduğu bir tarımsal işletme için değer artışından alacağı pay ve katılma alacağı, bunların gelir değeri göz önünde tutularak hesaplanır.

Resmi Metin

Genel olarak

Madde 233- (1) Bir eşin malik olarak bizzat işletmeye devam ettiği veya sağ kalan eş ya da altsoyundan birinin kendisine bir bütün olarak özgülenmesini istemeye haklı olduğu bir tarımsal işletme için değer artışından alacağı pay ve katılma alacağı, bunların gelir değeri göz önünde tutularak hesaplanır.

(2) Tarımsal işletmenin maliki veya mirasçıları, diğer eşe karşı ileri sürebilecekleri değer artışı payının veya katılma alacağının, işletmenin sadece sürüm değeri üzerinden hesaplanmasını isteyebilir.

(3) Değerlendirmeye ve işletmenin kazancından mirasçılara pay ödenmesine ilişkin miras hukuku hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, mal rejiminin tasfiyesinde tarımsal işletmenin değerlendirilmesinde uygulanacak özel hesap kuralını ve işletme malik veya mirasçılarının başvurabileceği seçimlik hakkı üç fıkra hâlinde düzenlemektedir.

Birinci fıkraya göre bir eşin malik olarak bizzat işletmeye devam ettiği veya sağ kalan eş ya da altsoyundan birinin kendisine bir bütün olarak özgülenmesini istemeye haklı olduğu bir tarımsal işletme için değer artışından alacağı pay ve katılma alacağı, bunların gelir değeri göz önünde tutularak hesaplanır. Maddenin gerekçesinde bu kuralın bütün hâlinde özgülenecek tarımsal işletmelerin gelir değeri esas alınmak suretiyle değerlendirilmesini sağladığı belirtilmiştir.

İkinci fıkra, tarımsal işletmenin malikine veya mirasçılarına diğer eşe karşı ileri sürebilecekleri değer artışı payının veya katılma alacağının yalnızca işletmenin sürüm değeri üzerinden hesaplanmasını isteme yetkisi tanımaktadır. Üçüncü fıkrada ise değerlendirmeye ve işletmenin kazancından mirasçılara pay ödenmesine ilişkin miras hukuku hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanacağı öngörülmüştür.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 212 nci maddesini karşılamaktadır.

Maddenin birinci fıkrası, bir bütün olarak özgülenecek bir tarımsal işletme söz konusu olduğunda değer artışından alınacak pay ve katılma alacağının, bunların gelir değerine göre hesaplanacağını öngörmektedir. Eşlerden biri, bir tarımsal işletmeyi bizzat işletmeye devam ettiği veya böyle bir tarımsal işletmenin sağ kalan eşe ya da altsoyundan birine bir bütün olarak özgülendiğinde, tarımsal işletme için değer artışından bu kişinin alacağı pay ve katılma alacağı bu tarımsal işletmenin gelir değeri esas alınarak hesaplanacaktır.

Maddenin ikinci fıkrası tarımsal işletmenin malik veya mirasçılarına, diğer eşe karşı ileri sürebilecekleri değer artışı payının veya katılma alacağının, işletmenin sadece sürüm değeri üzerinden hesaplanmasını isteme yetkisini tanımıştır.

Maddenin üçüncü fıkrası bu gibi hallerde değerlendirmeye ve işletmenin kazancından mirasçılara pay ödenmesine ilişkin olan miras hukukunun ilgili hükümlerinin de amaca elverişli olduğu oranda uygulanacağını öngörmüştür.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1314 K. 2020/1462 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşe tanınan hakkın ayni değil şahsi (alacak) hak olduğunu, ayni hak istisnalarının TMK 226/2, 240 ve 233/1'de düzenlendiğini ve davacının yalnızca ayni hak tanınması talebinin bu istisnalara girmediğini belirleyerek istinafı esastan reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Edinilmiş mallara katılma rejimine tabi eski eş, boşandığı eşi adına kayıtlı taşınmaza katkıları nedeniyle tasfiye sonucu paylı mülkiyet hükümlerince tapuda pay sahibi olarak kaydını talep etmiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Adana BAM, mal rejiminde eşlere tanınan hakkın ayni değil şahsi (alacak) hak olduğunu, davacının talebinin terditli olmayıp yalnızca ayni hak tanınmasına ilişkin bulunduğunu ve istisnai hallere girmediğini belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 233, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından genel olarak alanında uygulanır.

edinilmiş mallara katılma rejiminde avukat desteği

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!