TMK Madde 202 Yasal mal rejimi

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 202, eşler arasında uygulanacak yasal mal rejiminin "edinilmiş mallara katılma" olduğunu kabul eder ve eşlere bunun yerine sözleşmeyle kanunda öngörülen diğer rejimlerden birini seçme imkânı tanır.Birinci fıkra, kanun aksini öngörmedikçe edinilmiş mallara katılma rejiminin asıl rejim olarak işleyeceğini belirler.

Resmi Metin

Yasal mal rejimi

Madde 202- (1) Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır.

(2) Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini kabul edebilirler.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, eşler arasında uygulanacak yasal mal rejiminin "edinilmiş mallara katılma" olduğunu kabul eder ve eşlere bunun yerine sözleşmeyle kanunda öngörülen diğer rejimlerden birini seçme imkânı tanır.

Birinci fıkra, kanun aksini öngörmedikçe edinilmiş mallara katılma rejiminin asıl rejim olarak işleyeceğini belirler. Maddenin gerekçesinde, önceki dönemde geçerli olan mal ayrılığı rejiminin evlilik birliği sona erdiğinde eşler arasında haksızlıklara yol açtığı, özellikle ev içi emeği değerlendirmediği belirtilmiş; yeni rejimle bu eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır.

İkinci fıkra, eşlere mal rejimi sözleşmesi yaparak kanunda belirlenen diğer rejimlerden birini benimseme imkânı tanımaktadır. Yasal rejimin uygulanması, ancak eşlerin tercih ettiği başka bir rejim sözleşmeyle kabul edilmedikçe geçerli olur.

Gerekçe

Madde 1984 tarihli Öntasarıdan alınarak dil açısından sadeleştirilmiştir.

Yürürlükteki Kanunda eşler arasındaki yasal mal rejiminin “mal ayrılığı” olduğu belirtilmiştir. Evlilik birliği sona erdiğinde, mal ayrılığı rejiminin eşler arasında büyük haksızlıklara yol açtığı, özellikle meslek sahibi kocanın lehine işlediği, ev işlerini yapan ve hatta kocasına mesleğinin icrasında yardımcı olan kadının durumunu hiç nazara almadığı, meslek çevrelerinde ve kamuoyunda ağır eleştirilere uğramıştır.

Bu nedenle, “edinilmiş mallara katılma” başlığı altında yeni bir mal rejimi düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında, eşler arasındaki yasal mal rejiminin “edinilmiş mallara katılma” olduğu belirtilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre, eşler mal rejimi sözleşmesi yaparak kanunda belirtilen diğer mal rejimlerinden birisini seçebileceklerdir.

Madde 203 – Yürürlükteki Kanunun 171 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde 1984 tarihli Öntasarıdan alınmıştır. Maddeye yürürlükteki 171 inci maddenin son cümlesi alınmamış, ikinci cümlede değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikle hukuk güvenliği açısından, eşlerin mal rejimini ancak kanunda gösterilen şuurlar içerisinde kabul edebilecekleri, değiştirebilecekleri veya sona erdirebilecekleri belirtilmiştir.

Mal rejimi sözleşmesi evlenme töreninden önce yapılabileceği gibi, evliliğin devamı süresince de yapılabilir.

213 üncü maddeyle üçüncü kişilerin, mal rejimi değişikliklerine karşı hakları yeterli bir şekilde korunduğundan, yürürlükteki maddenin son cümlesine gerek görülmemiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/375 K. 2013/520 Onama
Mal Rejimi

Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı, kanundan doğan parasal bir alacak olup boşanmanın ferisi sayılmadığından, TMK m.178'deki bir yıllık süreye değil; TMK m.5 yollamasıyla TBK m.146 (eBK m.125) uyarınca on yıllık genel zamanaşımına tabidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Mal rejiminin tasfiyesinden doğan katkı payı ve katılma alacağı istemlerinin TMK m.178'deki bir yıllık zamanaşımına mı, yoksa genel (on yıllık) zamanaşımına mı tabi olduğu. HGK değerlendirmesi: Boşanmadan doğan bu malvarlığı alacakları m.178'deki bir yıllık süreye değil; yerel mahkemenin benimsediği gibi on yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. Sonuç: On yıllık zamanaşımının uygulanacağına ilişkin direnme kararı yerinde bulunarak onanmıştır.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/2576 K. 2020/1795 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.202/1 uyarınca eşler arasında yasal mal rejiminin edinilmiş mallara katılma rejimi olduğu ve tasfiyenin bu rejime göre yapılması gerektiği çerçevesinde davacının katılma alacağı talebini değerlendirmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Eşler arasındaki katılma alacağı davasında ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir. Davacı, davalının kıdem tazminatının ve miras yoluyla edindiği hisselerin edinilmiş mal olarak tasfiyeye tabi olması gerektiğini ileri sürerek istinafa başvurmuştur. Adana BAM, mal rejiminin başlangıç ve sona erme tarihleri, edinilmiş mal niteliği ile miras hisselerinin kazanılma tarihi yönünden uyuşmazlığı değerlendirmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1777 K. 2020/760 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, eşlerin başka bir mal rejimi seçtiklerini ileri sürmediklerinden TMK m.202 uyarınca edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğunu kabul ederek katılma alacağı istemini bu rejim çerçevesinde değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı kadın, boşanma ile sona eren evlilik birliği içinde edinilip davalı adına tescil edilen taşınmaz yönünden katılma alacağının tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı sonuçlandırmış, davacı istinafa başvurmuştur. Adana BAM, eşlerin başka rejim seçmediğinden TMK m.202 uyarınca edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olduklarını kabul ederek katılma alacağı istemini değerlendirmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2019/133 K. 2019/167 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Adana BAM, eşler başka bir mal rejimi seçtiklerini ileri sürmediğinden TMK m.202 gereği edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğunu belirterek uyuşmazlığı bu yasal rejim esasına göre değerlendirdi.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacı, boşanma sürecinde alınan kredi ile satın alınıp davalı adına tescil edilen taşınmaz yönünden katılma alacağı talep etmiş, kredi geri ödemesine davalının katkı sunmadığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi boşanma protokolünü yorumlayarak davayı reddetmiştir. Adana BAM, eşler başka rejim ileri sürmediğinden TMK m.202 uyarınca edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu çerçevesinde istinaf başvurusunu incelemiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 202, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından yasal mal rejimi alanında uygulanır.

eşler arası mal rejimi uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 202 - Yasal mal rejimi

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!