Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TMK Madde 191 Eşin birliği temsil yetkisinin geri verilmesi
TMK 191, temsil yetkisinin kaldırılmasına veya sınırlanmasına ilişkin daha önce verilmiş hâkim kararının, sonradan değişen koşullar karşısında yeniden değerlendirilmesini düzenlemektedir.
Resmi Metin
Temsil yetkisinin geri verilmesi
Madde 191- (1) Temsil yetkisinin kaldırılmasına veya sınırlanmasına ilişkin karar, koşullar değiştiğinde eşlerden birinin istemi üzerine hâkim tarafından değiştirilebilir.
(2) İlk karar ilân edilmiş ise, değişikliğe ilişkin karar da ilân olunur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, temsil yetkisinin kaldırılmasına veya sınırlanmasına ilişkin daha önce verilmiş hâkim kararının, sonradan değişen koşullar karşısında yeniden değerlendirilmesini düzenlemektedir. Eşlerden birinin istemi üzerine hâkim, önceki kararı değiştirebilir; böylece koşulları ortadan kalkan kısıtlamanın sürdürülmesi önlenmiş olur. İlk karar ilân edilmişse, bu değişikliğe ilişkin karar da ilân olunur.
Düzenlemenin temel mantığı, daha önce alınmış hâkim kararının kalıcı bir hüküm olarak değil, koşullara bağlı bir tedbir olarak öngörülmesidir. Koşulların değişmesi hâlinde hâkim, önceki kararı yeni duruma uyarlayabilir; bu imkân kararın sabit değil koşullara bağlı bir nitelik taşıdığını göstermektedir. Değişikliğin ilânı yükümlülüğü ise, önceki kararın aleniyet kazandığı durumlarda, üçüncü kişilerin güncel hukuki duruma erişiminin sağlanması amacına yöneliktir.
Gerekçe
Madde 1984 tarihli Öntasarı 153 üncü maddeden yararlanılmak suretiyle yeniden kaleme alınmış, İsviçre Medeni Kanununun 174 üncü maddesinde olduğu gibi üç fıkra halinde düzenlenmiştir.
Ancak madde kaleme alınırken, İsviçre Medeni Kanununun 174 üncü madde hükmü göz önünde tutulmak suretiyle kısmen değiştirilmiştir. Bu anlamda olmak üzere 1984 tarihli Öntasarıdan farklı olarak “Eşlerden birinin evlilik birliğini temsil yetkisini kötüye kullanması” yerine “Eşlerden biri birliği temsil yetkisini aşar” ibaresine yer verilmiştir. Öte yandan 1984 tarihli Öntasarıda kullanılan “veya bu yetkisini kullanma gücünden yoksun bulunması halinde” yerine “veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalırsa” ibaresi amacı daha iyi ifade etmesi yönünden tercih edilmiştir.
Yürürlükteki Kanunda madde, kadının temsil yetkisinin nez’i (kaldırılması) açısından düzenlenmiştir. Maddede ise temsil yetkisi her iki eş açısından eşit olarak düzenlendiği cihetle, temsil yetkisinin kaldırılması veya sınırlanması her iki eş açısından ancak hakimden karar alınmasına bağlıdır. Hakimin böyle bir karar vermesi için, temsil yetkisinin aşılmış olması veya yetkiyi kullanmada yetersiz kalınmış bulunması gerektiği esası kabul edilmiştir.
Ayrıca maddede, istemde bulunan eşin, temsil yetkisinin kaldırıldığı veya sınırlandığını hakim kararı gerekmeksizin, sadece üçüncü kişilere, kişisel duyuru yoluyla bildirebileceği öngörülmüştür.
İkinci fıkrada ise daima hakim kararını gerektiren durum düzenlenmiştir. Bu hükme göre temsil yetkisinin kaldırılmasının veya sınırlanmasının iyiniyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması, durumun hakimin kararıyla ilan edilmesine bağlı olacaktır.