TMK Madde 150 - Evlenmenin iptali: Aldatma veya hastalığın gizlenmesi

Hukuki mesele: Eşinin gizlenen şizofreni hastalığı nedeniyle aldatıldığını ileri süren erkeğin TMK m.150/3 uyarınca nisbi butlanla evliliğin iptali talebi karşısında, mahkemenin talep aşılarak mutlak butlan (m.145/3) sebebiyle iptale karar verip veremeyeceği. Değerlendirme: Hakim talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez (HMK m.26); mutlak butlan davası açılmadığı halde m.145/3 ile iptal hukuka aykırıdır; dava nisbi butlan (m.150/3) yönünden değerlendirilmeli, boşanma davası bekletici sorun yapılmalıdır. Sonuç: Hüküm 2. bentten BOZULDU, ziynet yönünden ONANDI.

Hukuki mesele: Davacı erkek, davalı kadının kendisi veya alt soyu için ağır tehlike oluşturan hastalığını gizlediği iddiasıyla TMK m.150/2 uyarınca nispi butlan nedeniyle evliliğin iptalini istemiştir. Değerlendirme: Mahkeme m.149/2 üzerinden davayı kabul etmiş; ancak tedavisi olmayan ruhsal hastalığın eş veya alt soy için ağır tehlike oluşturup oluşturmadığı tam teşekküllü hastaneden heyet raporu alınarak tespit edilmeli, deliller buna göre değerlendirilmeliydi. Ayrıca dava süresince re'sen tedbir nafakası takdir edilmeliydi. Sonuç: Hüküm BOZULMUŞTUR.

Hukuki mesele: Evlenme sırasında akıl hastalığı bulunan ve sağlık durumunu gizleyen eş yönünden mutlak/nisbi butlan ile boşanma taleplerinin birlikte değerlendirilmesi. Değerlendirme: Mahkeme erkeğin mutlak ve nisbi butlan taleplerini araştırmadan boşanmaya karar vermiş; kadının evlenme tarihinde ayırt etme gücü Adli Tıp raporuyla saptanmalı, butlan davası boşanmadan tefrik edilip sonucu beklenmeliydi. Sonuç: Eksik incelemeyle hüküm kurulması nedeniyle karar BOZULMUŞTUR.

Hukuki mesele: Eşlerin aldatma (TMK m.150) sebebiyle evlenmenin iptali davasında, ilk derece mahkemesinin iptal kararını kaldırıp davayı reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının yerinde olup olmadığı. Değerlendirme: Çoğunluk, temyizen incelenen kararı usul ve kanuna uygun bularak temyiz nedenlerini bozma gerektirir nitelikte görmemiş; karşı oy ise ilk derece iptal kararının doğru olduğunu, ret kararının bozulması gerektiğini savunmuştur. Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK m.370/1 uyarınca oy çokluğuyla ONANMASINA karar verilmiştir.

Hukuki mesele: Erkeğin terditli olarak evliliğin iptali (TMK m.150), akıl hastalığı sebebiyle boşanma (m.165) ve evlilik birliğinin sarsılması (m.166/1) talepleri ile kadının birleşen sarsılma davasında ispat ve tanık dinleme usulü. Değerlendirme: İptal ve akıl hastalığı davalarının reddi yerinde bulunmuş; ancak mahkeme yasal dayanak olmadan tanıkları hazır bulundurma yükümlülüğü yükleyip eksik inceleme ile karar vermiştir. Sonuç: Tanık usulü yönünden hüküm bozulmuş, iptal davasına ilişkin bölüm onanmıştır.