Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 9 İlan yoluyla ödül sözü verme
TBK 9, bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ilan yoluyla ödül sözü veren kişiyi sözünü yerine getirmekle yükümlü kılar; ödül sözü veren, sonuç gerçekleşmeden önce sözünden cayar ya da sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun yapılan giderleri (ödülün değerini aşmamak üzere) ödemek zorundadır, ancak giderini isteyenlerin beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceğini ispat ederse bu yükümlülükten kurtulur.
Resmi Metin
İlan yoluyla ödül sözü verme
Madde 9- (1) Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür.
(2) Ödül sözü veren, sonucun gerçekleşmesinden önce sözünden cayarsa veya sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun olarak yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, bir ya da birden çok kişiye ödenecek giderlerin toplamı, ödülün değerini aşamaz.
(3) Ödül sözü veren, giderlerinin ödenmesini isteyenlerin beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceklerini ispat ederse, giderleri ödeme yükümlülüğünden kurtulur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
İlan yoluyla ödül sözü verme, bir öneri (icap) değildir. Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini kamuya ilan eden kişi, karşı tarafın “kabulü” olmadan tek taraflı olarak bağlanır. Sonucu gerçekleştiren, ödülü doğrudan hak eder; sözü veren artık cayamaz.
Kayıp eşya veya aranan kişi için ödül, yarışma ve promosyon ilanları bu kapsamdadır. Bunu pazarlık usulü bir teklifle karıştırmayın; burada borç ilanla doğar.
Kritik nokta caymadır. Ödül sözü veren, sonuç gerçekleşmeden önce sözünden caysa ya da sonucun gerçekleşmesini engellese, dürüstlük kurallarına uygun yapılan giderleri ödemek zorundadır. Ancak bu giderlerin toplamı ödülün değerini aşamaz. Sözü veren, gideri isteyenin beklenen sonucu zaten gerçekleştiremeyeceğini ispatlarsa, ödeme yükümlülüğünden kurtulur. Bu nedenle gider talep eden taraf, çalışmasını ve makul masrafını belgelemelidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 9. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 8. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 9. maddesinde, ilan yoluyla ödül sözü verenin yükümlülüğü ve tazminat sorumluluğu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 8. maddesinin kenar başlığında kullanılan “5. İlan suretiyle vuku bulan vaatler” şeklindeki ibare, Tasarıda “5. İlan yoluyla ödül sözü verme”; metninde kullanılan “bedel” sözcüğü ise, “ödül” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 8. maddesinin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde, ödül sözü verenin, sadece sonucun gerçekleşmesinden önceki cayması göz önünde tutulduğu halde, Tasarının 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde, ödül sözü verenin, cayması yanında, sonucun gerçekleşmesini engellemesi durumunda da, bundan doğan zararları dürüstlük kuralları çerçevesinde kalınarak yapılan giderlerle sınırlı olmak üzere karşılamakla yükümlü olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca, Tasarının 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, ödül sözüne güvendiği için bazı giderler yapması sebebiyle zarar gören bir ya da birden çok kişinin isteyebileceği toplam tazminatın, söz verilen ödülün değerini aşamayacağı belirtilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının son cümlesinde kullanılan “Fakat umulan muvaffakiyetin elde edilemeyeceğini vaadi yapan kimse ispat ettiği surette, bu mecburiyete mahal kalmaz.” şeklindeki hüküm, Tasarının 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, şöylece ifade edilmiştir: “Ödül sözü veren, giderlerinin ödenmesini isteyenlerin beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceklerini ispat ederse, giderleri ödeme yükümlülüğünden kurtulur.” Bu hükümle, ödül sözüne güvenerek bazı giderler yaptıklarını ileri sürenlerin, ödül sözü veren tarafından, beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceklerinin ispat edilmesi durumunda, Tasarının 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasından yararlanmaları önlenmek istenmiştir.