TBK Madde 11 Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmenin hüküm anı
TBK 11, hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşme kabulün gönderildiği andan başlayarak hüküm doğurur; açık bir kabulün gerekli olmadığı hâllerde ise sözleşme, önerinin muhataba ulaştığı andan başlayarak hüküm doğurur.
Resmi Metin
Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmenin hüküm anı
Madde 11- (1) Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmeler, kabulün gönderildiği andan başlayarak hüküm doğurur.
(2) Açık bir kabulün gerekli olmadığı durumlarda, sözleşme önerinin ulaşma anından başlayarak hüküm doğurur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Hazır olmayanlar (mektup, e-posta, faks gibi araya zaman giren) arasında kurulan sözleşmelerde önemli bir ayrımı bilmeniz gerekir: sözleşme kabulün karşı tarafa varmasıyla kurulur, ancak hükümlerini kabulün gönderildiği ana geriye yürüyerek doğurur. TBK m.11 uyarınca kurulma anı ile hüküm anı birbirinden ayrıdır; yani sözleşme henüz öneren tarafa ulaşmadan, siz kabulünüzü postaya verdiğiniz andan itibaren tarafları bağlamaya başlar. Açık kabulün gerekli olmadığı hâllerde ise sözleşme, önerinin muhataba ulaştığı andan başlayarak hüküm doğurur.
Sık yapılan hata, hüküm anını kabulün varma anına bağlamaktır; oysa belirleyici olan gönderilme anıdır. Bu geriye etki; faiz başlangıcı, temerrüt, hasarın ve riskin geçişi gibi hesaplarda kritik fark yaratır. Uyuşmazlıkta bu geriye yürüyen etkiyi ileri süren tarafın, kabulün gönderildiği tarihi (posta kaydı, e-posta zaman damgası gibi) ispat etmesi gerektiğini unutmayın.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 11. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 10. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 11. maddesinde, hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmelerde ve taraflar arasında, süregelen bir iş ilişkisinin varlığında olduğu gibi, açık bir kabule gerek bulunmayan durumlarda, sözleşmenin hangi andan başlayarak hükümlerini doğuracağı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun söz konusu maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Gaipler arasında vuku bulan bir akdin hangi zamana istinat ettiği” şeklindeki ibare, Tasarıda “III. Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmenin hüküm anı” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe