Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 8 Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri
TBK 8, öneren önerisiyle bağlı olmama hakkını açıkça saklı tutarsa ya da işin özelliğinden veya durumun gereğinden bağlanma niyeti taşımadığı anlaşılırsa önerisiyle bağlı olmaz; buna karşılık fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi ile tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri (icap) sayılır.
Resmi Metin
Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri
Madde 8- (1) Öneren, önerisi ile bağlı olmama hakkının saklı olduğunu açıkça belirtirse veya işin özelliğinden ya da durumun gereğinden bağlanma niyetinde olmadığı anlaşılırsa, önerisi kendisini bağlamaz.
(2) Fiyatını göstererek mal sergilenmesi veya tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.8, iki ayrı meseleyi düzenler. Birincisi, öneren bağlı olmama hakkını açıkça saklı tutarsa ya da işin özelliğinden veya durumun gereğinden bağlanma niyetinde olmadığı anlaşılırsa, önerisi kendisini bağlamaz; bu durumda karşı tarafın “kabul” demesi tek başına sözleşmeyi kurmaz. İkincisi ve uygulamada en çok karıştırılanı şudur: fiyatını göstererek mal sergilemek (vitrin, raf, etiket) veya tarife ya da fiyat listesi göndermek, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır. Yani fiyatlı teşhir bir “icaba davet” değil, doğrudan öneridir; müşteri kabul ettiği anda sözleşme kurulur.
Pratik sonuç, ispat yükündedir: bağlanmak istemeyen taraf, etikette veya kataloğunda “stokla sınırlıdır”, “onaya bağlıdır” gibi bir kaydı açıkça ve kolaylıkla anlaşılır biçimde koymalı; bunu yapmazsa fiyatlı teşhir aleyhine öneri sayılır ve geri dönmesi güçleşir. Sık yapılan hata, fiyatlı vitrini kendiliğinden “bağlayıcı değil” varsaymaktır. Sözleşme/dilekçe taktiği olarak, satıcı için çekinceyi belgeleyin; alıcı taraftaysanız ilan ile fiyatlı teşhir ayrımını net ortaya koyun.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 8. maddesinin gerekçesi ise şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 7. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 8. maddesinde, bir önerinin hangi durumlarda önereni bağlamayacağı; öneri niteliğinde olan ve olmayan davranışlar düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 7. maddesinin kenar başlığında kullanılan “4. İltizamsız icap ve aleni icap” ibaresi, Tasarıda “4. Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri” şeklinde değiştirilmiştir.
Ülkemizde giderek yoğunlaşan bir biçimde ticari kuruluşların reklam ve pazarlama faaliyetleri sırasında kişilerin posta kutularına varıncaya kadar sattıkları ürünlere veya sundukları hizmetlere ilişkin tarife, fiyat listesi ya da benzerlerini ulaştırdıkları görülmektedir. Bu tür belgeler kendilerine ulaşanlar, belgelerde yer alan ürünlerden veya hizmetlerden yararlanma amacıyla söz konusu ticari kuruluşlara başvurduklarında, belirtilen fiyatların veya niteliklerin değiştirildiği ya da belgede basım hatası olduğu gibi açıklamalarla karşılaşmaktadırlar. Bu olgunun göz önünde tutulması sonucunda, 818 sayılı Borçlar Kanunundan farklı olarak, Tasarıda “aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça”, bu tür belgelerdeki açıklamaların öneri sayılacağı kabul edilmiştir.